Khám phá đình làng Hải Châu - Di tích lịch sử hơn 500 tuổi giữa lòng Đà Nẵng

Để hiểu rõ hơn về ngôi đình hơn 500 năm tuổi này, hãy cùng Crystal Bay khám phá những dấu ấn lịch sử, văn hóa đặc sắc trong bài viết dưới đây.

Giới thiệu khái quát về đình làng Hải Châu Đà Nẵng

• Địa chỉ: Kiệt 48/14 Phan Châu Trinh, Hải Châu, T.P Đà Nẵng

Đình làng Hải Châu là ngôi đình cổ nhất và có lịch sử lâu đời bậc nhất tại Đà Nẵng, với tuổi đời hơn 500 năm. Tọa lạc giữa trung tâm thành phố, di tích không chỉ mang giá trị kiến trúc nghệ thuật đặc sắc mà còn là biểu tượng văn hóa tâm linh gắn liền với quá trình khai hoang, lập làng của những cư dân đầu tiên trên vùng đất Đà Nẵng.

Với những giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu, đình làng Hải Châu đã được Nhà nước công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia vào năm 2001.

Lịch sử hình thành đình làng Hải Châu Đà Nẵng

Từ hơn 500 năm trước, 43 chư tộc họ thuộc làng Hải Châu, huyện Tĩnh Gia, Thanh Hóa đã theo vua Lê Thánh Tông vào Nam khai phá đất đai và lập nên làng Hải Châu. Để thờ Thành Hoàng làng cùng các bậc Tiền hiền và Hậu hiền, dân làng đã xây dựng Đình làng Hải Châu vào năm Gia Long thứ 5 (1806) tại khu đất Nghĩa Lợi bên bờ sông Hàn.

Trải qua thăng trầm, đến năm 1858, đình bị tàn phá nặng nề do thực dân Pháp xâm lược. Hai năm sau (1860), dân làng đã dựng lại ngôi đình tại khu đất mới (nay thuộc Đại học Kỹ thuật Y Dược Đà Nẵng). Đến năm 1903, người Pháp chiếm dụng ngôi đình làm nơi điều trị cho bệnh nhân trong dịch đậu mùa. Một năm sau (1904), đình làng được trả lại và di dời về vị trí khang trang như hiện nay.

Hướng dẫn di chuyển đến đình làng Hải Châu

Từ Cầu Rồng hoặc Nhà thờ Con Gà (đường Trần Phú), bạn di chuyển về hướng đường Lê Hồng Phong, sau đó rẽ vào đường Phan Châu Trinh. Đi tiếp một đoạn nhìn sang bên tay phải, bạn sẽ thấy hẻm (kiệt) 48. Đi sâu vào trong kiệt 48/14, không gian trầm mặc của ngôi đình sẽ hiện ra trước mắt. 

Đình làng Hải Châu Đà Nẵng có gì?

Kiến trúc cổ kính giữa lòng thành phố

Nằm trong khuôn viên rộng khoảng 3.500 m², đình làng Hải Châu sở hữu kiến trúc truyền thống đặc trưng với cổng Tam Quan, chính điện ba gian hai chái. Quần thể di tích Đình làng Hải Châu được quy hoạch hài hòa theo hai trục Bắc – Nam và Đông – Tây. Trung tâm khu di tích là ngôi đình chính rộng khoảng 144m², gồm ba gian: tiền đường, hậu bái và hậu tẩm. Công trình nổi bật với hệ khung gỗ vững chắc, tám cột gỗ tròn cùng các chi tiết chạm khắc tinh xảo. Mặt tiền đình hướng về phía Nam, phía trước là hồ sen và non bộ hình chữ nhật tạo nên không gian thanh tịnh, cổ kính.

Theo trục Đông – Tây, phía Đông của đình là nhà thờ Tiền hiền và Miếu Bà, trong khi phía Tây là Nhà thờ 43 chư phái tộc. Phần hậu tẩm được gắn kết bằng khung gỗ, các thanh trính, xuyên đều chạm trổ, chính giữa bộ vì kèo có con đội với 8 cột gỗ tròn nhẵn bóng.

Nhà thờ 42 chư phái tộc xây theo lối ngang, chiều dài 11,3m, rộng 13,7 m gồm ba gian, hai chái; mái lợp ngói âm dương như đình, đầu hồi ghi các chữ “Kĩnh Ái Tự”, phía trước mái đình là hồ sen, non bộ hình chữ nhật.

Nhiều hiện vật và tư liệu quý

Đình làng Hải Châu hiện còn lưu giữ nhiều hoành phi, liễn đối chữ Hán được sơn son thếp vàng có niên đại hàng trăm năm. Đây là những tư liệu giá trị phản ánh đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cư dân địa phương qua nhiều thế hệ.

Đặc biệt, ngôi đình còn bảo tồn một quả chuông đồng cổ cao khoảng 1,3m, được đúc tinh xảo với hình đôi rồng trên đỉnh cùng các dòng chữ Hán – Nôm và chữ Phạn trên thân chuông. Đây là hiện vật có giá trị lịch sử và nghệ thuật đặc sắc của di tích.

Lễ hội truyền thống đặc sắc

Hàng năm vào tháng 3 âm lịch, Đình làng Hải Châu lại trở thành tâm điểm văn hóa với lễ hội đình làng quy mô bậc nhất thành phố. Lễ hội khéo léo kết hợp giữa phần Lễ trang nghiêm – nơi người dân dâng hương kính cáo tiền nhân, cầu quốc thái dân an – và phần Hội sôi động với các hội thi gói bánh chưng, kéo co, cờ tướng cùng hát bài chòi, hát tuồng. Sự kiện này không chỉ bảo tồn nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng bền chặt. 

Với bề dày lịch sử hơn 500 năm, đình làng Hải Châu không chỉ là di tích văn hóa tiêu biểu mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị truyền thống của Đà Nẵng. Nếu yêu thích khám phá lịch sử và kiến trúc cổ, đây là địa điểm bạn nên ghé thăm khi đến thành phố biển này.