Top những lễ hội Ninh Thuận – Khánh Hòa: Hành trình tìm về miền di sản

Tham dự các lễ hội là cơ hội để du khách khám phá sâu hơn đời sống văn hóa trên vùng đất nắng gió, đồng thời hòa mình vào không gian sinh hoạt cộng đồng giàu màu sắc. Cùng Crystal Bay điểm qua những lễ hội tiêu biểu tại Ninh Thuận mà du khách không nên bỏ lỡ trong hành trình khám phá vùng đất này.

Lễ hội Katê

Lễ hội Katê là một trong những lễ hội quan trọng nhất của cộng đồng Chăm ở Nam Trung Bộ, thường diễn ra vào ngày 1/7 theo Chăm lịch, tương ứng khoảng cuối tháng 9 đến đầu tháng 10 dương lịch. 

Ngày cuối cùng, các nghi lễ được tiếp tục tại làng và trong từng gia đình, nơi con cháu quây quần tưởng nhớ tổ tiên. Ngày nay, Katê còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc của vùng Ninh Thuận cũ. Tuy nhiên, đây không phải Tết của người Chăm; lễ đón năm mới truyền thống là Rija Nưgar, thường tổ chức vào đầu tháng 4 dương lịch.

Lễ Puis 

Lễ Puis là nghi lễ truyền thống nhằm tạ ơn thần linh đã che chở, ban sức khỏe, mùa màng tốt tươi và cuộc sống thuận lợi. Tùy điều kiện của từng dòng họ, lễ có thể được tổ chức định kỳ một năm, hai năm hoặc bảy năm một lần, khi con cháu có thể sum họp đông đủ.

Với những dòng họ thờ tháp Po Klaung Garai, nghi thức tương ứng được gọi là lễ Payak. Dù không xác định rõ thời điểm hình thành, lễ Puis vẫn được cộng đồng Chăm gìn giữ qua nhiều thế hệ như một phần quan trọng trong đời sống tín ngưỡng.

Lễ Payak

Lễ Payak được tổ chức trong các làng Chăm có tục thờ tháp Po Klaung Garai như Phước Đồng, Chất Thường, Hiếu Lễ và Hoài Trung. Nghi lễ mang ý nghĩa tạ ơn thần linh, cầu mong mùa màng thuận lợi, gia đình bình an và các dòng họ ngày càng gắn kết.

Bà bóng thực hiện nghi thức thả ba hạt gạo vào bình nước; khi các hạt tiến lại gần nhau, chúng được vớt lên bằng lá trầu. Theo quan niệm của người Chăm, đây là dấu hiệu báo trước cuộc sống sung túc, con cháu sum họp và công việc làm ăn hanh thông.

Lễ hội Ramưwan

Ramưwan là lễ hội quan trọng của cộng đồng Chăm Bàni và Chăm Islam, diễn ra vào các ngày 29/4, 30/4 và 1/5 theo Chăm lịch. Lễ hội mở đầu bằng nghi thức tảo mộ, khi các gia đình cùng dọn dẹp phần mộ, tưởng nhớ ông bà, tổ tiên trước khi sum họp và thực hiện các nghi lễ tại thánh đường.

Qua những nghi thức được lưu truyền qua nhiều thế hệ, lễ hội nhắc nhở con cháu hướng về cội nguồn, gìn giữ đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và trân trọng bản sắc văn hóa dân tộc.

Lễ hội Cầu Ngư – múa siêu

Lễ hội Cầu Ngư là nét sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của cư dân ven biển Nam Trung Bộ. Tại khu vực Đông Hải, Phan Rang – Tháp Chàm cũ, lễ hội thường được tổ chức khoảng ba năm một lần vào các ngày 20–23/5 âm lịch tại Lăng Ông, thu hút đông đảo ngư dân và người dân địa phương tham dự.

Lễ hội nhằm cầu mong biển êm, thời tiết thuận lợi và những chuyến ra khơi bình an, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn Cá Ông – vị thần được ngư dân tin rằng luôn che chở người đi biển. Sau phần nghi lễ là các hoạt động văn hóa như hát bả trạo, hát tuồng, múa lân sư rồng. Đặc sắc nhất là màn múa siêu với những động tác võ thuật mạnh mẽ, đẹp mắt, góp phần gìn giữ và giới thiệu bản sắc văn hóa miền biển đến du khách.