Theo Sài Gòn Giải Phóng Online, không chỉ giới thiệu những món ăn được chế biến công phu, lễ hội còn mở ra hành trình khám phá nghề khai thác yến sào, văn hóa biển đảo và giá trị ẩm thực đặc trưng của vùng đất được mệnh danh là “xứ trầm, biển yến”.
Năm nay, sự kiện đánh dấu chặng đường 15 năm hình thành và phát triển. Từ một cuộc thi chế biến món ăn được tổ chức lần đầu vào năm 2011, chương trình từng bước mở rộng quy mô, trở thành điểm hẹn quen thuộc trong các kỳ Festival Biển Nha Trang – Khánh Hòa. Nghề khai thác yến sào tại Khánh Hòa đã tồn tại qua nhiều thế hệ, gắn với hệ thống đảo yến ngoài khơi và đời sống của cộng đồng cư dân miền biển.
Để đưa những tổ yến từ hang đảo về đất liền, người lao động phải trải qua quá trình khai thác đòi hỏi kinh nghiệm, sự cẩn trọng và tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo vệ đàn chim yến. Công việc không chỉ hướng đến giá trị kinh tế mà còn gắn với trách nhiệm duy trì môi trường sinh sống, mùa sinh sản và sự phát triển ổn định của nguồn tài nguyên thiên nhiên.
Trong lịch sử, yến sào từng thuộc nhóm “bát trân”, thường xuất hiện trong các bữa tiệc cung đình. Ngày nay, nguyên liệu này đã được đưa vào nhiều món ăn đa dạng hơn, từ các món truyền thống đến những sáng tạo mang phong cách hiện đại.
Dù được kết hợp với hạt sen, rau củ, hải sản hay các nguyên liệu cao cấp, việc chế biến yến sào vẫn đòi hỏi sự tinh tế. Người đầu bếp cần xử lý nguyên liệu vừa đủ để giữ được kết cấu đặc trưng, vị thanh nhẹ và giá trị dinh dưỡng vốn có. Một trong những điểm nhấn của lễ hội năm 2026 là phần tranh tài của 22 đội đến từ các nhà hàng, khách sạn và khu nghỉ dưỡng trên địa bàn Khánh Hòa.
Các món ăn không chỉ được đánh giá về hương vị mà còn chú trọng cách trình bày, sự hài hòa giữa các nguyên liệu và khả năng giữ lại đặc tính của tổ yến. Điều này khiến cuộc thi trở thành không gian giao thoa giữa kỹ thuật bếp truyền thống và tư duy ẩm thực đương đại.
Có đội lựa chọn gợi nhắc phong vị cung đình qua chè yến hạt sen, tạo nên vị ngọt thanh và cách trình bày trang nhã. Một số đầu bếp lại đưa yến sào vào những món ăn kết hợp cùng tôm hùm, nấm truffle và các nguyên liệu cao cấp, hướng đến trải nghiệm mới cho thực khách.
Theo đầu bếp Lê Đình Thịnh, đến từ Nhà hàng Yến sào Sanvinest Khánh Hòa, thách thức lớn nhất là không để sự sáng tạo lấn át đặc tính vốn có của nguyên liệu. Món ăn cần giữ được vị thanh, kết cấu và giá trị dinh dưỡng của yến sào, đồng thời tạo được dấu ấn riêng đủ để tiếp cận thực khách trong nước lẫn quốc tế.
Mỗi món ăn trở thành cách kể chuyện về biển đảo, nghề truyền thống và bàn tay sáng tạo của người đầu bếp Khánh Hòa. Sau 15 năm, Lễ hội Ẩm thực Yến sào đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một cuộc thi nghề bếp. Sự kiện trở thành không gian để du khách tìm hiểu về nguồn gốc tổ yến, quy trình khai thác, nghệ thuật chế biến và những giá trị văn hóa gắn với nghề yến sào tại địa phương.
Theo ông Nguyễn Thanh Hải, Tổng Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hòa, hành trình của lễ hội thể hiện nỗ lực gìn giữ và lan tỏa tinh hoa ẩm thực dân tộc. Thông qua sự kiện, đơn vị kỳ vọng đưa giá trị dinh dưỡng của yến sào đến gần hơn với cộng đồng, đồng thời quảng bá thương hiệu Việt Nam tới du khách quốc tế.
Trong bối cảnh du lịch ngày càng chú trọng trải nghiệm văn hóa và bản sắc địa phương, ẩm thực trở thành một cầu nối hiệu quả giữa điểm đến với du khách. Tại Khánh Hòa, yến sào không chỉ là sản vật quý của thiên nhiên mà còn gắn với lịch sử hình thành nghề nghiệp, sinh kế của người dân và những nghi lễ truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ.