Ngọn núi đá "lùn" nhất Việt Nam, chỉ 10m ở TP.HCM, hình thành từ hoạt động núi lửa cổ

Giữa nhịp sống hiện đại và sôi động của TP.HCM, nơi những tòa nhà cao tầng, tuyến đường đông đúc và khu đô thị mới liên tục xuất hiện, vẫn có một góc thiên nhiên gần như tách biệt với phố thị.

Theo Người quan sát, đó là núi Chùa, còn gọi là núi Giồng Chùa, nằm tại ấp đảo Thiềng Liềng, xã Thạnh An, TP.HCM. Dù chỉ cao hơn 10m, ngọn núi này lại được xem là một trong những núi tự nhiên đặc biệt của thành phố và thuộc nhóm núi thấp nhất Việt Nam.

Cách trung tâm TP.HCM khoảng 70km về phía Đông Nam, Thiềng Liềng là một ấp đảo nằm giữa hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ. Để đến được nơi đây, du khách không thể đi hoàn toàn bằng đường bộ mà phải kết hợp di chuyển bằng tàu, thuyền hoặc ca nô. Chính hành trình qua sông nước ấy đã khiến chuyến đi đến núi Chùa trở nên khác biệt, mang lại cảm giác như đang rời xa nhịp sống đô thị để bước vào một vùng đất yên bình hơn.

Trên đảo Thiềng Liềng chỉ có một tuyến đường độc đạo dài khoảng 4km, uốn theo hình oval quanh khu dân cư, ruộng muối, rạch nước và rừng ngập mặn (Ảnh: Internet)
Trên đảo Thiềng Liềng chỉ có một tuyến đường độc đạo dài khoảng 4km, uốn theo hình oval quanh khu dân cư, ruộng muối, rạch nước và rừng ngập mặn (Ảnh: Internet)

Hai bên đường là khung cảnh rất đặc trưng của vùng biển - rừng: những cánh đồng muối trắng, hàng đước xanh, con rạch nhỏ lặng lẽ và những mái nhà dân mộc mạc. Không gian nơi đây ít chịu tác động của đô thị hóa nên vẫn giữ được vẻ bình dị, trong lành và chậm rãi.

Núi Chùa không gây ấn tượng bởi độ cao hay địa hình hiểm trở, mà bởi sự xuất hiện đặc biệt của một khối đá tự nhiên giữa vùng đất thấp ven biển. Theo các thông tin địa chất, ngọn núi thực chất là một khối đá andezit rộng khoảng 3ha, hình thành từ hoạt động magma núi lửa cổ xưa. Giữa khu vực chủ yếu là bùn, cát, sông rạch và rừng ngập mặn, sự hiện diện của một khối đá nhô lên khỏi mặt đất tạo nên cảnh quan hiếm gặp tại Nam Bộ.

Với người dân địa phương, núi Chùa còn gắn với câu chuyện dân gian được truyền lại qua nhiều thế hệ. Tương truyền, xưa kia có một bà tiên gánh đá đi xây núi. Khi đi đến giữa dòng sông, gánh đá bất ngờ bị gãy, một phần đá rơi xuống tạo thành núi Giồng Chùa, phần còn lại hình thành một ngọn núi đá nhỏ khác. Dù chỉ là truyền thuyết, câu chuyện này vẫn góp phần làm nên màu sắc văn hóa riêng cho vùng đất Thiềng Liềng.

Hành trình khám phá núi Chùa khá nhẹ nhàng, phù hợp với nhiều nhóm du khách, kể cả gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi (Ảnh: Internet)
Hành trình khám phá núi Chùa khá nhẹ nhàng, phù hợp với nhiều nhóm du khách, kể cả gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi (Ảnh: Internet)

Du khách chỉ cần men theo những bậc đá tự nhiên, di chuyển cẩn thận là có thể lên đến đỉnh trong thời gian ngắn. Từ đây, toàn cảnh Thiềng Liềng hiện ra với rừng đước xanh mướt, ruộng muối trải dài dưới nắng, hệ thống sông rạch đan xen và những xóm nhà thấp thoáng giữa không gian đảo.

Điểm hấp dẫn của núi Chùa còn nằm ở vị trí đặc biệt trong vùng rừng ngập mặn Cần Giờ, khu vực đã được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đây là nơi giao thoa giữa rừng, biển và đời sống cư dân bản địa, với hệ thực vật đặc trưng như đước, mắm, bần cùng mạng lưới sông rạch dày đặc. Vì vậy, chuyến đi đến núi Chùa không chỉ là hành trình ngắm cảnh, mà còn là dịp để du khách hiểu thêm về hệ sinh thái ven biển của TP.HCM.

Ngoài chinh phục ngọn núi thấp đặc biệt này, du khách đến Thiềng Liềng còn có thể tìm hiểu nghề làm muối truyền thống. Vào mùa nắng, những ô ruộng muối trắng trải dài tạo nên khung cảnh vừa mộc mạc vừa ấn tượng. Du khách có thể quan sát quy trình làm muối, trò chuyện với diêm dân và cảm nhận sự vất vả phía sau những hạt muối tưởng chừng rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày.

Ẩm thực địa phương cũng là một phần đáng nhớ trong hành trình khám phá Thiềng Liềng. Các món ăn từ hải sản như cháo hàu sữa, gỏi càng cua hải sản, cá chẽm chiên cuốn bánh tráng, cá kho tộ hay lẩu chua cay mang đậm hương vị vùng biển Cần Giờ. Bên cạnh đó, miếu Ngũ Hành cũng là điểm dừng chân phản ánh đời sống tín ngưỡng và văn hóa tinh thần của cộng đồng cư dân trên đảo.