Theo Người Quan Sát, chiều 25/6, Đảng ủy, HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Trụ (tỉnh Tây Ninh) tổ chức lễ công bố quyết định và đón nhận Bằng chứng nhận Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia đối với nghề làm trống Bình An – làng nghề truyền thống hơn 150 năm tuổi bên dòng Vàm Cỏ Tây.
Trước đây, làng nghề thuộc xã Bình Lãng, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, nay thuộc địa giới hành chính xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh. Việc được vinh danh là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia là dấu mốc quan trọng, ghi nhận giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật đặc sắc mà nhiều thế hệ nghệ nhân đã gìn giữ, phát triển.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Trụ Nguyễn Hồng Dũng nhấn mạnh nghề làm trống Bình An không chỉ là nghề thủ công truyền thống, mà còn là kết tinh của trí tuệ, sự khéo léo và tinh thần lao động bền bỉ của người dân địa phương. Qua đôi bàn tay nghệ nhân, những nguyên liệu quen thuộc như gỗ, da trâu, da bò được chế tác thành những chiếc trống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc.
Nghề làm trống Bình An có lịch sử từ thế kỷ XIX, do nghệ nhân Nguyễn Văn Ty khởi xướng và được lưu truyền qua 5 thế hệ theo hình thức “cha truyền con nối”. Hiện nay, sản phẩm của làng nghề không chỉ phục vụ các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng, giáo dục trong nước mà còn được xuất khẩu tới hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Danh tiếng của trống Bình An gắn liền với quy trình chế tác thủ công hoàn toàn, trải qua hơn 20 công đoạn tỉ mỉ. Thân trống được làm từ gỗ sao lâu năm để hạn chế cong vênh, mối mọt; các thanh gỗ được uốn bằng lửa củi dừa khô rồi ghép kín. Mặt trống sử dụng da lưng và vai của trâu cái trên 20 năm tuổi để đảm bảo độ dai và độ bền.
Đáng chú ý, toàn bộ quá trình sản xuất không sử dụng máy móc đo đạc mà dựa vào kinh nghiệm và khả năng thẩm âm của nghệ nhân. Tùy từng loại trống, âm sắc được điều chỉnh khác nhau: trống lân cần âm thanh giòn, dồn dập, trong khi trống dùng cho đình, chùa hay trường học đòi hỏi âm trầm, vang xa.
Sau khi hoàn thiện, sản phẩm được phủ lớp sơn đỏ truyền thống cùng các hoa văn mài thủ công trên mặt da trống, tạo nên nét đặc trưng riêng của làng nghề. Dù trải qua nhiều biến động của thị trường và đời sống xã hội, các nghệ nhân vẫn kiên trì gìn giữ, truyền nghề và nâng cao chất lượng sản phẩm, góp phần xây dựng thương hiệu trống Bình An được biết đến rộng rãi trong và ngoài nước.
Việc nghề làm trống Bình An được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia không chỉ là sự ghi nhận của Nhà nước đối với giá trị văn hóa – lịch sử đặc sắc, mà còn là niềm tự hào của chính quyền, nghệ nhân và người dân địa phương, mở ra thêm động lực để tiếp tục bảo tồn và phát huy làng nghề truyền thống.