Nơi đây được ví như một “Sa Pa” khác của miền Bắc, phù hợp với những ai muốn tìm về vùng cao yên bình, ít đông đúc nhưng vẫn giàu trải nghiệm.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Cao Minh là xã mới thuộc tỉnh Thái Nguyên, được hình thành trên cơ sở hợp nhất các xã Công Bằng, Cổ Linh và Cao Tân, vốn thuộc huyện Pác Nặm, tỉnh Bắc Kạn trước đây. Với diện tích tự nhiên hơn 134 km2, dân số hơn 12.700 người, Cao Minh nằm ở khu vực vùng cao phía Bắc của tỉnh, sở hữu địa hình núi cao, khí hậu mát mẻ quanh năm và nhiều cảnh quan còn giữ được vẻ nguyên sơ.
Vào nhiều thời điểm trong năm, mây trắng bao phủ các dãy núi, len qua thung lũng và bản làng, tạo nên khung cảnh vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng. Những con đường men theo sườn núi, các mái nhà thấp thoáng giữa rừng xanh, những thửa ruộng bậc thang nối tiếp nhau theo triền đồi khiến vùng đất này mang vẻ đẹp rất riêng, khác biệt với các điểm du lịch vùng cao đã quá quen thuộc.
Vào mùa lúa chín, những thửa ruộng bậc thang tại các thôn như Lủng Phặc, Lủng Nghè, Bản Nghè, Nà Chảo, Phja Mạ… chuyển sang sắc vàng rực rỡ, nổi bật giữa nền xanh của núi rừng. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách yêu nhiếp ảnh, trekking nhẹ hoặc khám phá đời sống vùng cao tìm đến Cao Minh. Không quá ồn ào hay thương mại hóa, cảnh sắc nơi đây vẫn giữ được nét mộc mạc, bình dị, tạo cảm giác gần gũi và thư thái.
Khu vực đỉnh Phja Mạ, ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển, là nơi du khách có thể phóng tầm mắt bao quát không gian núi rừng rộng lớn. Vào mùa hè, các con suối mát lạnh quanh xã cũng trở thành điểm dừng chân phù hợp cho những ai muốn tránh nóng, nghỉ ngơi giữa thiên nhiên và tận hưởng sự yên tĩnh của vùng cao.
Bên cạnh cảnh quan, yếu tố làm nên sức hút của Cao Minh còn nằm ở đời sống văn hóa phong phú. Trên địa bàn xã có nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống như Mông, Tày, Dao, Nùng, Sán Chỉ…, trong đó người Mông chiếm tỷ lệ đông nhất. Sự giao thoa này tạo nên không gian văn hóa đa dạng, thể hiện qua trang phục truyền thống, tiếng nói, ẩm thực, làn điệu dân ca, nghi lễ và các lễ hội cộng đồng.
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Cao Minh là Lễ hội Mù Là, thường diễn ra từ ngày 13 đến 15 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại khu vực đỉnh Ngạm Xáng, thôn Lủng Phặc. Đây là dịp để đồng bào Mông và người dân trong vùng gặp gỡ, vui xuân, cầu mong một năm mới thuận hòa.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động lễ hội, Cao Minh còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa phi vật thể có giá trị như làn điệu lượn Cọi của người Tày và nghệ thuật múa khèn của người Mông. Với người Mông, khèn không chỉ là nhạc cụ biểu diễn mà còn gắn bó với đời sống tinh thần, nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng. Nếu được khai thác bài bản, những giá trị này có thể trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, giúp du khách hiểu sâu hơn về con người và đời sống vùng cao.
Nhận thấy tiềm năng phát triển du lịch, một số hộ dân tại Cao Minh đã bắt đầu cải tạo đất đồi, trồng hoa theo mùa, dựng tiểu cảnh check-in, cho thuê trang phục dân tộc và phục vụ ăn uống. Dù mới ở quy mô nhỏ, các mô hình này cho thấy hướng đi tích cực, mở ra cơ hội tạo sinh kế cho người dân bên cạnh nông nghiệp truyền thống.
Tuy vậy, du lịch Cao Minh vẫn đang ở giai đoạn đầu. Hạ tầng giao thông đến một số điểm còn hạn chế, dịch vụ lưu trú, ăn uống và điểm dừng chân chưa phát triển đồng bộ, nguồn nhân lực du lịch chưa được đào tạo chuyên nghiệp. Nhiều cảnh đẹp và trải nghiệm bản địa vẫn chưa được quảng bá rộng rãi, khiến Cao Minh còn là cái tên khá mới với phần đông du khách.
Theo định hướng của địa phương, Cao Minh sẽ phát triển du lịch theo hướng sinh thái, bền vững, gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc. Trong đó, khu vực Mù Là được kỳ vọng trở thành điểm du lịch cộng đồng tiêu biểu, đồng thời là trung tâm trải nghiệm văn hóa - sinh thái của xã trong thời gian tới.