Lý Sơn – đảo núi lửa 30 triệu năm tuổi được ví như “Jeju của Việt Nam”

Nằm giữa Biển Đông, cách đất liền tỉnh Quảng Ngãi khoảng 15 hải lý về phía đông bắc, hòn đảo này hấp dẫn bởi vẻ đẹp núi lửa kỳ vĩ, làn nước trong xanh, văn hóa biển lâu đời và những câu chuyện lịch sử gắn với chủ quyền biển đảo Việt Nam.

Sức hút của Lý Sơn tiếp tục được khẳng định khi theo dữ liệu tìm kiếm cơ sở lưu trú do Agoda công bố, trong 4 tháng đầu năm 2026, đặc khu Lý Sơn dẫn đầu danh sách các điểm đến nội địa mới nổi có lượng tìm kiếm tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. 

Lý Sơn gồm 3 đảo là Cù Lao Ré, hay còn gọi là đảo Lớn, đảo An Bình, tức đảo Bé, và hòn Mù Cu. Tổng diện tích chỉ hơn 10km2 nhưng nơi đây được ví như một “bảo tàng địa chất ngoài trời” hiếm có. Hòn đảo được hình thành từ các đợt phun trào núi lửa cách đây khoảng 25-30 triệu năm, để lại hệ thống miệng núi lửa cổ, tầng đá bazan, vách nham thạch và ghềnh đá kỳ vĩ.

Một trong những biểu tượng nổi bật nhất của Lý Sơn là núi Thới Lới, ngọn núi lửa lớn nhất trên đảo với độ cao khoảng 170m. Miệng núi rộng gần 350m hiện trở thành hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất đảo, góp phần cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất. Từ đỉnh Thới Lới, du khách có thể phóng tầm mắt ra biển xanh mênh mông, ngắm những cánh đồng tỏi đặc trưng, làng chài ven biển và khung cảnh đảo Lý Sơn hiện ra đầy thơ mộng.

Bên cạnh Thới Lới, núi Giếng Tiền cũng là địa danh giàu giá trị địa chất với miệng núi lửa cổ gần như còn nguyên vẹn. Lớp đất đỏ bazan phủ trên sườn núi không chỉ tạo nên cảnh quan đặc sắc mà còn góp phần làm nên vùng trồng tỏi nổi tiếng của Lý Sơn. Năm 2020, núi Thới Lới và núi Giếng Tiền được xếp hạng Di tích Quốc gia nhờ những giá trị nổi bật về địa chất, địa mạo và cảnh quan.

Không thể không nhắc đến Hang Câu, thắng cảnh nổi tiếng nằm dưới chân núi Thới Lới. Những vách đá bazan dựng đứng, được tạo nên bởi dung nham núi lửa và quá trình bào mòn của sóng biển qua hàng triệu năm, ôm lấy bãi cát trắng và làn nước xanh trong. Đây là điểm đến được nhiều du khách lựa chọn để tắm biển, chèo kayak, lặn ngắm san hô hoặc đơn giản là tận hưởng vẻ đẹp hoang sơ của thiên nhiên.

Khi hoàng hôn buông xuống, Cổng Tò Vò lại trở thành điểm hẹn quen thuộc của những người mê chụp ảnh. Vòm đá tự nhiên cao khoảng 2,5m, hình thành từ dòng dung nham nguội, tạo nên khung cửa độc đáo hướng ra biển. Danh thắng này đã được xếp hạng Di tích Quốc gia vào năm 2025, góp phần tôn vinh thêm giá trị địa chất đặc biệt của đảo.

Nếu đảo Lớn gây ấn tượng với những dấu tích núi lửa kỳ vĩ, đảo Bé An Bình lại chinh phục du khách bằng vẻ đẹp yên bình, bãi cát trắng mịn và nước biển xanh ngọc. Bãi Ngang là nơi lý tưởng để tắm biển, lặn ngắm san hô gần bờ, trong khi hòn Mù Cu ở cực đông đảo Lớn được nhiều người tìm đến để đón bình minh và ngắm biển trời trong khoảnh khắc tĩnh lặng.

Không chỉ có thiên nhiên, Lý Sơn còn là vùng đất mang chiều sâu lịch sử. Các dấu tích khảo cổ cho thấy nơi đây từng có cư dân sinh sống từ khoảng 2.500-3.000 năm trước, gắn với văn hóa Sa Huỳnh, sau đó là dấu ấn Chăm Pa và quá trình khai phá của người Việt từ thế kỷ XVI-XVII. Trên lớp đất bazan phủ cát san hô, cư dân đảo đã hình thành làng chài, phát triển nghề biển và canh tác tỏi, tạo nên bản sắc riêng cho vùng đảo tiền tiêu.

Đặc biệt, Lý Sơn gắn liền với Hải đội Hoàng Sa - Bắc Hải, lực lượng từng thực hiện nhiệm vụ khai thác, đo đạc, dựng bia chủ quyền và bảo vệ vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa từ nhiều thế kỷ trước. Những câu chuyện về các hải trình vượt sóng của cha ông vẫn được lưu giữ trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng và ký ức cộng đồng trên đảo, làm nên giá trị lịch sử đặc biệt của Lý Sơn.

Từ lợi thế thiên nhiên, văn hóa và lịch sử, Quảng Ngãi đã ban hành đề án phát triển đặc khu Lý Sơn thành trung tâm du lịch biển đảo đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo định hướng, Lý Sơn sẽ phát triển các sản phẩm nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí ven biển, du lịch cộng đồng, du lịch nông thôn gắn với văn hóa bản địa, hướng tới mục tiêu được công nhận là Khu du lịch Quốc gia.