Hà Nội tham vọng đưa du lịch đường sông thành sản phẩm chủ lực mới

Theo báo Văn hoá, điều chỉnh Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đang được lấy ý kiến được kỳ vọng tạo cú hích mới, giúp dòng sông trở thành trục kết nối nhiều trải nghiệm thay vì chỉ là tuyến tham quan ngắm cảnh.

Thủ đô hiện có 7 con sông lớn với tổng chiều dài hơn 550km, riêng sông Hồng dài khoảng 163km. Hà Nội cũng xác định các hành lang du lịch đường sông như sông Hồng, sông Đáy, sông Tô Lịch và hệ thống sông Cầu - Cà Lồ - Tích. Đây được xem là nguồn tài nguyên đáng kể để phát triển sản phẩm du lịch gắn với cảnh quan, văn hóa và đời sống ven sông.

Thực tế, một số sản phẩm đã được khai thác như tuyến Hà Nội - Hưng Yên - Bát Tràng, Hà Nội - Bắc Ninh hay các chương trình ngắm hoàng hôn, khám phá làng gốm Bát Tràng bằng đường thủy. Tuy nhiên, quy mô hoạt động vẫn khá nhỏ nếu so với tổng lượng khách đến Hà Nội mỗi năm.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay nằm ở hạ tầng và khả năng kết nối. Nhiều bến chủ yếu phục vụ dân sinh, chưa có đầy đủ bãi đỗ xe, khu dịch vụ, không gian đón khách hay hệ thống giao thông thuận tiện kết nối từ bến tàu đến các điểm tham quan. Vì vậy, một hành trình đường sông thường khó phát triển thành chuỗi trải nghiệm dài và tạo thêm mức chi tiêu cho du khách.

Cơ hội mới đang xuất hiện khi Hà Nội triển khai lấy ý kiến đối với Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Phạm vi nghiên cứu kéo dài khoảng 40km, thuộc 16 xã, phường, với tổng diện tích khoảng 11.418ha. Trong khu vực này có khoảng 3.626ha mặt nước, 5.741ha đất sản xuất nông nghiệp và 123 công trình di tích.

Theo định hướng, sông Hồng không chỉ được nhìn nhận như một yếu tố cảnh quan hay ranh giới đô thị, mà sẽ trở thành trục phát triển kinh tế, văn hóa, sinh thái và dịch vụ. Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng cũng được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Thủ đô, đóng vai trò không gian xanh trung tâm, đồng thời gắn với thương mại, dịch vụ và văn hóa sáng tạo.

Đối với du lịch, giá trị đáng chú ý nhất của quy hoạch nằm ở khả năng kết nối những tài nguyên hiện đang phân tán. Một chuyến đi trong tương lai có thể bắt đầu bằng du thuyền trên sông Hồng, tiếp tục bằng xe đạp hoặc đường bộ tới công viên, làng nghề, khu nông nghiệp rồi kết thúc tại một không gian ẩm thực hoặc chương trình nghệ thuật ven sông.

Bát Tràng là ví dụ dễ hình dung cho cách phát triển này. Thay vì chỉ đến làng gốm bằng đường bộ, du khách có thể di chuyển bằng tàu, tham quan không gian làng nghề, trải nghiệm làm gốm, mua sản phẩm địa phương rồi kết nối sang những vùng nông nghiệp lân cận. Nếu được tổ chức tốt, một điểm tham quan đơn lẻ có thể trở thành hành trình kéo dài nửa ngày hoặc cả ngày.

Định hướng này cũng phù hợp với kế hoạch phát triển du lịch đường sông Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Thành phố yêu cầu Sở Du lịch xây dựng sản phẩm mới, tour trọn gói gắn với OCOP và đặc sản địa phương, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và các địa phương. Hà Nội cũng đặt mục tiêu thu hút đầu tư vào hạ tầng, khu vui chơi, dịch vụ và nghỉ dưỡng nhằm kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu của khách.

Tuy vậy, quy hoạch chỉ có thể tạo ra hiệu quả thực sự khi đi kèm hệ thống bến thủy đạt chuẩn, lịch tàu ổn định, điểm trung chuyển, dịch vụ đón khách và sản phẩm đủ hấp dẫn. Một công viên đẹp nhưng tách biệt với bến tàu, hay một làng nghề có giá trị nhưng khó tiếp cận, vẫn khó trở thành mắt xích của một hành trình hoàn chỉnh.