Cây đa trước đình Cổ Vũ: Cây trăm năm được người dân coi như "báu vật thiêng"

Chứng nhân lặng lẽ

Nhà văn hóa Hữu Ngọc, người con của phố Hàng Gai, sinh ra và lớn lên giữa lòng Hà Nội xưa, từng sống trong ngôi nhà số 69 Hàng Gai, nơi gia đình mở cửa hàng tạp hóa Bảo Hợp, ngay cạnh gốc đa cổ thụ của đình Cổ Vũ đã từng kể rằng, xưa kia, phố Hàng Gai mang dáng dấp của một Hà Nội cổ kính với những ngôi nhà một tầng, cửa lùa, che mành, bên trong là vườn cây xanh mát. Đặc biệt, cổng sau của những ngôi nhà này thường thông ra ngõ nhỏ, thậm chí có khi còn dẫn sang cả phố khác.

Gần một thế kỷ trước, khi đường phố Hà Nội chưa được lát gạch hay trải nhựa, tiếng xe kéo bánh gỗ lộc cộc là âm thanh quen thuộc với người dân nơi đây. Cụ Hữu Ngọc khi còn bé thường đi dọc theo con ngõ nhỏ bên đình Cổ Vũ để xem người ta in sách chữ nho, một hình ảnh bình dị mà khó quên của Hà Nội xưa.

Theo nhiều cao niên sinh sống ở Phố Hàng Gai từ xưa, Cây đa cổ thụ bên đình Cổ Vũ đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ trong tâm trí. Không ai rõ cây đa ấy đã bén rễ từ bao giờ, chỉ nhớ rằng gốc đa xù xì với những chiếc "râu" dài đến mức có thể đu lên được. Cây đa như một người bạn thân thiết đã chứng kiến tuổi thơ của cụ và biết bao thế hệ người dân phố Hàng Gai, và đến nay vẫn sừng sững tỏa bóng mát xanh tươi.

Dưới bóng mát bao la của cây đa cổ thụ, đình Cổ Vũ từng là nơi cắp sách đến trường của những em bé mẫu giáo. Trải qua bao biến động của thời gian, ngôi đình đã được trùng tu, sửa chữa nhiều lần để gìn giữ nét đẹp kiến trúc cổ kính. Hiện nay, đình Cổ Vũ được chính quyền giao cho người dân trong phố tự quản. Bà con nơi đây thay phiên nhau hương khói, trông nom, bảo vệ ngôi đình và niềm nở đón tiếp khách thập phương đến tham quan, chiêm bái.

Được người dân coi như “báu vật”

Bà Nguyễn Thị Thịnh, người đã gắn bó với đình Cổ Vũ nhiều năm nay, chia sẻ rằng không ai rõ cây đa cổ thụ trước cổng đình có tự bao giờ. Theo lời kể của các bậc cao niên, ngôi đình được xây dựng từ thời nhà Lý, và khi ấy vua đã cho trồng hai cây đa lớn trước cửa đình. Tuy nhiên, thời gian và những biến cố lịch sử đã khiến một cây không còn tồn tại, chỉ còn lại một cây đa sừng sững như ngày nay.

Cây đa cổ thụ bên đình Cổ Vũ không chỉ đơn thuần là một chứng nhân lịch sử, lặng lẽ dõi theo những biến thiên của thời cuộc, mà còn được người dân xung quanh coi như một báu vật thiêng liêng, gắn bó mật thiết với đời sống tâm linh của họ.

Người dân sống lâu năm tại đây cho biết, cây đa cổ thụ và Đình Cổ Vũ được xem là một khu đất thiêng. Đình Cổ Vũ là nơi thờ phụng hai vị thần Bạch Mã (vị thần trấn giữ phía Đông) và Linh Lang (vị thần trấn giữ phía Tây), những vị thành hoàng được tôn kính tại nhiều làng cổ ở Thăng Long xưa. Nhiều người cho rằng, cây đa mọc ở trong vùng đất thiêng nên mới có hình dáng đặc biệt và cành lá xum xuê, trường tồn cùng năm tháng như vậy.

Như một cách để thể hiện sự tôn kính với cây đa linh thiêng, người dân trong vùng đã lập một ban thờ nhỏ dưới gốc cây. Vào những ngày lễ tết, người người lại đến đây thắp hương, cầu mong những điều tốt lành.

Phố Hàng Gai ngày nay đã khác xưa nhiều lắm. Không còn cái tĩnh lặng, yên bình ngày nào, những gia đình cũ cũng dần thưa thớt. Chỉ có cây đa cổ thụ là vẫn lặng lẽ đứng đó, bao dung dang rộng vòng tay che chở cho tất cả. Từ những người bán hàng rong, em bé đánh giày, du khách nước ngoài đến những cô cậu từ tỉnh lẻ lên Hà Nội, ai ai cũng có thể tìm thấy một khoảng trời bình yên dưới bóng mát của cây. Và với người dân Hàng Gai, cây đa sừng sững bên mái đình cổ kính ấy đã trở thành một biểu tượng thân thương, một nét đặc trưng không thể thiếu của con phố.

Dưới đây là một số địa điểm du lịch quanh phố Hàng Gai:

• Khu Phố Cổ Hà Nội: Khu phố cổ Hà Nội với kiến trúc cổ kính, nhà hàng, quán cà phê và các cửa hàng truyền thống.
• Hồ Gươm (Hoàn Kiếm): Hồ nước thanh tĩnh có cây cầu bắc qua, đền thờ Nho giáo cùng những bãi cỏ lau và hoa nằm rải rác.
• Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục: Quảng trường đi bộ náo nhiệt vào ban đêm, có quầy hàng đường phố bán hàng hóa và món ăn bình dân.
• Ta Hien Beer Street - Hanoi Old Quarter: Phố bia Tạ Hiện, nơi có nhiều quán bia và nhà hàng phục vụ các món ăn Việt Nam và quốc tế.

>> Tìm hiểu thêm về Series địa điểm du lịch tâm linh của chúng tôi!