Vườn quốc gia hơn 82.000 ha của Việt Nam nhận chỉ đạo quan trọng từ Thủ tướng

 Với diện tích hơn 82.000 ha trải dài trên địa bàn Đồng Nai và Lâm Đồng, nơi đây không chỉ là “lá phổi xanh” của khu vực Đông Nam Bộ - Tây Nguyên, mà còn là điểm đến du lịch sinh thái, nghiên cứu thiên nhiên và khám phá đa dạng sinh học đặc biệt hấp dẫn.

Theo thông báo kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, UBND TP. Đồng Nai và UBND tỉnh Lâm Đồng để khẩn trương trình Chính phủ xem xét ban hành nghị quyết chuyển giao Vườn quốc gia Cát Tiên về UBND TP. Đồng Nai quản lý. Việc này dự kiến hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Đề án này phải được trình cấp có thẩm quyền xem xét trước ngày 15/7.

Việc chuyển giao và điều chỉnh địa giới hành chính liên quan đến Cát Tiên được đánh giá là vấn đề quan trọng, bởi đây là một trong những vùng rừng nhiệt đới có giá trị bảo tồn nổi bật của Việt Nam. Vườn quốc gia hiện là nơi sinh sống của 1.729 loài động vật thuộc 238 họ và hơn 1.600 loài thực vật thuộc 710 họ. Hệ sinh thái đa dạng này tạo nên một không gian tự nhiên quý giá, nơi lưu giữ nhiều loài động, thực vật đặc hữu, quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng.

Cát Tiên được ví như “mái nhà chung” của nhiều loài động vật hoang dã có giá trị bảo tồn cao như voi châu Á, bò tót, chà vá chân đen, tê tê Java và cá sấu Xiêm. Với hệ sinh thái rừng, đất ngập nước, sông suối và trảng cỏ đan xen, nơi đây mang đến môi trường sống lý tưởng cho nhiều loài sinh vật, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong cân bằng sinh thái khu vực.

Dù chịu nhiều tác động từ bom đạn, diện tích rừng nơi đây vẫn không bị tàn phá nghiêm trọng, qua đó giữ lại được nhiều mảng rừng tự nhiên quý giá.

Sau năm 1975, khu rừng được Bộ Quốc phòng tiếp quản và giao cho Sư đoàn 600 quản lý. Đến năm 1976, Chính phủ đưa khu vực này vào diện bảo tồn. Năm 1978, rừng cấm Cát Tiên được thành lập với diện tích khoảng 31.000 ha trên địa bàn huyện Tân Phú, tỉnh Đồng Nai. Đây là dấu mốc quan trọng đặt nền móng cho quá trình bảo vệ lâu dài một vùng rừng nhiệt đới đặc biệt của Việt Nam.

Năm 1986, Đồng Nai thành lập Ban Quản lý rừng cấm Nam Cát Tiên. Đến năm 1992, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ký quyết định thành lập Vườn quốc gia Cát Tiên. Sau đó, khu bảo tồn được chuyển giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý, đồng thời mở rộng diện tích lên 73.800 ha. Qua nhiều giai đoạn, Cát Tiên từng bước trở thành một trong những trung tâm bảo tồn thiên nhiên quan trọng của cả nước.

Giá trị của Cát Tiên không chỉ được ghi nhận trong nước mà còn được cộng đồng quốc tế đánh giá cao. Năm 2001, UNESCO công nhận nơi đây là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Đến năm 2005, khu đất ngập nước Bàu Sấu thuộc Vườn quốc gia Cát Tiên được Ban Thư ký Công ước Ramsar đưa vào danh sách các vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế. Đây là khu Ramsar thứ 1.499 của thế giới và là khu thứ hai của Việt Nam được ghi danh.

Năm 2024, Cát Tiên tiếp tục ghi dấu ấn khi được Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế công nhận đạt Danh lục Xanh IUCN – bộ tiêu chuẩn toàn cầu dành cho các khu bảo tồn có hiệu quả quản lý và kết quả bảo tồn xuất sắc. Để đạt danh hiệu này, các khu bảo tồn phải đáp ứng 17 tiêu chí với 50 chỉ số đánh giá, thuộc bốn nhóm nội dung gồm quản trị tốt, quy hoạch và thiết kế hiệu quả, quản lý hiệu quả và đạt kết quả bảo tồn thành công.

Với danh hiệu này, Vườn quốc gia Cát Tiên trở thành vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam và là khu bảo tồn thứ hai của cả nước, sau Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long, được ghi danh vào Danh lục Xanh IUCN. Đây là dấu mốc quan trọng, khẳng định nỗ lực của Việt Nam trong bảo tồn thiên nhiên theo các tiêu chuẩn quốc tế.