Dù không còn nhộn nhịp như trước, làng gốm Lư Cấm vẫn là điểm đến giàu giá trị văn hóa. Cùng Crystal Bay khám phá nét đẹp của nghề gốm truyền thống và những câu chuyện còn được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Làng gốm Lư Cấm nằm tại thôn Lư Cấm, xã Ngọc Hiệp, bên dòng sông Cái hiền hòa. Cách trung tâm Nha Trang khoảng 4 km, du khách chỉ mất chừng 10 phút di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô để đến đây, thuận tiện kết hợp trong lịch trình khám phá thành phố.
Vào giai đoạn hưng thịnh những năm 1950–1960, sản phẩm gốm của làng được phân phối đến Phan Rang, Phan Thiết, Phú Yên và nhiều địa phương lân cận. Nghề gốm nơi đây còn gắn với câu chuyện ông Tổ nghề từng được ba vị vua triều Nguyễn ban sắc phong.
Ngày nay, hoạt động sản xuất đã thu hẹp và chủ yếu tập trung vào lò đất nung. Dù không còn nhộn nhịp như trước, làng gốm Lư Cấm vẫn duy trì sinh kế cho một bộ phận người dân, đồng thời trở thành điểm tham quan văn hóa được nhiều đơn vị lữ hành lựa chọn khi xây dựng hành trình khám phá Nha Trang.
Lò đất nung là sản phẩm tiêu biểu còn được duy trì tại làng gốm Lư Cấm, gồm hai loại chính là lò úp và lò ngửa. Nhờ sử dụng đất sét Vĩnh Thạnh, sản phẩm có sắc hồng đặc trưng, vẻ ngoài mộc mạc và khả năng giữ nhiệt tốt.
Ngày nay, nhiều hiện vật xưa vẫn được lưu giữ tại đình làng, góp phần nhắc nhớ về một nghề thủ công từng là niềm tự hào của người dân Lư Cấm.
Nét riêng của gốm Lư Cấm được tạo nên từ nguồn đất sét Vĩnh Thạnh, loại nguyên liệu có sắc đỏ hồng tự nhiên và màu lên đẹp sau khi nung. Nhờ đó, các sản phẩm mang vẻ mộc mạc, ấm áp, dễ nhận biết giữa nhiều dòng gốm truyền thống khác.
Không chỉ nổi bật về màu sắc, đất sét Vĩnh Thạnh còn giúp sản phẩm có độ chắc, khả năng chịu nhiệt và độ bền cao. Chính sự kết hợp giữa tính thẩm mỹ và công năng đã làm nên giá trị đặc trưng của gốm Lư Cấm qua nhiều thế hệ.
Ghé thăm làng gốm Lư Cấm, du khách có dịp bước vào không gian văn hóa mộc mạc, nơi dấu ấn của nghề thủ công hơn 200 năm tuổi vẫn hiện diện trong từng nếp nhà, lò nung và sản phẩm bằng đất.
Không chỉ quan sát các công đoạn làm gốm, du khách còn có thể cảm nhận sự kiên trì, khéo léo của người thợ trong quá trình chọn đất, tạo hình, phơi và nung sản phẩm.
Một trong những hoạt động thú vị khi ghé làng gốm Lư Cấm là tự tay nhào đất, tạo hình và hoàn thiện sản phẩm dưới sự hướng dẫn của người thợ địa phương. Qua từng công đoạn, du khách có thể cảm nhận rõ sự khéo léo, kiên nhẫn và tỉ mỉ cần có để tạo nên một món đồ gốm thủ công.
Thành phẩm dù đơn giản vẫn mang dấu ấn riêng, trở thành kỷ niệm đáng nhớ trong hành trình khám phá làng nghề truyền thống tại Nha Trang.