Quán cà phê từng được ví như “vườn thú thu nhỏ” bất ngờ mất 70% lượng khách vì phản ánh nuôi nhốt động vật

Câu chuyện không chỉ đặt ra vấn đề đối với riêng một cơ sở kinh doanh mà còn làm dấy lên tranh luận về sự phát triển của mô hình cà phê động vật tại các đô thị lớn.

Diệu Garden & Café nằm trên đường Bắc Hải, phường Hòa Hưng, thuộc địa bàn quận 10 trước đây. Cơ sở có diện tích gần 1.000 m2, được thiết kế theo mô hình không gian mở với nhiều cây xanh, khu vực thưởng thức đồ uống, sân chơi dành cho trẻ nhỏ và các khu nuôi động vật. 

Quán không thu phí tham quan, đồ uống có giá khoảng 40.000-60.000 đồng và nhóm khách chính là các gia đình có con nhỏ. Trong khuôn viên hiện có chó, mèo, dê, thỏ, chim, vẹt, trăn, rùa, khỉ cùng một số loài khác. Việc trẻ em có thể quan sát động vật trong không gian gần gũi từng được xem là điểm khác biệt giúp quán thu hút khách.

Tuy nhiên, trong tháng 7, một số người từng đến quán cho rằng điều kiện chăm sóc động vật chưa tương xứng với mô hình được quảng bá. Những phản ánh tập trung vào việc một số con vật bị giữ trong không gian hẹp, tình trạng vệ sinh của đàn chó và cách bố trí khu nuôi gần nơi khách vui chơi, ăn uống. 

Phía quán phủ nhận việc ngược đãi hoặc cố tình khai thác động vật nhằm bán vé tham quan. Chủ cơ sở cho biết các con vật có giấy tờ nguồn gốc, được tiêm phòng và chăm sóc thường xuyên. Quán cũng bố trí khu vực vệ sinh riêng, có hệ thống thoát nước và nhân viên làm sạch khuôn viên theo ca. Theo giải thích của người quản lý, việc sử dụng chuồng hoặc lồng nhằm hạn chế động vật đi lạc, xổng ra ngoài và gây nguy hiểm cho khách.

Ngày 27/7, đoàn kiểm tra liên ngành gồm đại diện chính quyền địa phương, cơ quan kiểm lâm và thú y đã đến kiểm tra thực tế. Cơ quan thú y xác nhận đàn chó tại quán đã được tiêm phòng. Hai cá thể thuộc nhóm động vật cần quản lý nguồn gốc là khỉ đuôi dài và vẹt đuôi dài cũng có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp.

Dù vậy, cơ sở được yêu cầu chuyển toàn bộ đàn chó vào khu nuôi riêng, tách khỏi nơi khách vui chơi để giảm nguy cơ mất vệ sinh, phát sinh dịch bệnh hoặc xảy ra sự cố trong quá trình tương tác. 

Từ góc độ du lịch và dịch vụ, mô hình cà phê động vật có thể tạo nên trải nghiệm mới, nhất là tại những thành phố thiếu không gian cho trẻ nhỏ tìm hiểu thiên nhiên. Tuy nhiên, sức hấp dẫn của mô hình cũng phụ thuộc vào cách cơ sở cân bằng giữa nhu cầu giải trí của khách và điều kiện sống của động vật.

Theo cách tiếp cận “năm lĩnh vực” đang được sử dụng trong đánh giá phúc lợi động vật, một cá thể cần được xem xét dựa trên chế độ dinh dưỡng, môi trường sống, tình trạng sức khỏe, khả năng thể hiện hành vi tự nhiên và trạng thái tinh thần. Điều này đồng nghĩa một con vật có đủ thức ăn và được tiêm phòng chưa chắc đã được bảo đảm đầy đủ phúc lợi nếu phải sống trong không gian chật hẹp, thường xuyên chịu tiếng ồn hoặc bị khách tiếp xúc quá mức.

Đối với quán cà phê động vật, khu chế biến và phục vụ thực phẩm cần được tách biệt với nơi nuôi giữ. Chất thải, mùi hôi và nguy cơ lây truyền bệnh phải được kiểm soát, đồng thời mỗi loài cần có không gian nghỉ ngơi, vận động và tránh khỏi sự tương tác khi cần thiết. Đặc biệt, trẻ nhỏ phải được giám sát để hạn chế hành động đuổi bắt, chọc phá hoặc cho động vật ăn không đúng cách.

Việt Nam hiện có các quy định về thú y, chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh và quản lý động vật hoang dã, nhưng cơ chế bảo vệ phúc lợi đối với nhiều nhóm động vật vẫn còn hạn chế. World Animal Protection nhận định quy định hiện hành chưa đủ cụ thể và còn thiếu cơ chế thực thi hiệu quả nhằm ngăn chặn hành vi gây đau đớn hoặc đối xử không phù hợp với động vật.

Tranh luận xoay quanh Diệu Garden & Café cho thấy những mô hình trải nghiệm có động vật không thể chỉ được đánh giá qua độ độc đáo hay khả năng thu hút khách. Để phát triển bền vững, cơ sở kinh doanh cần bảo đảm đồng thời ba yếu tố: sức khỏe và phúc lợi của động vật, an toàn của khách hàng và vệ sinh trong hoạt động ăn uống.