Ninh Bình phát triển du lịch xanh gắn với bảo tồn di sản

Theo báo Ninh Bình, với định hướng phát triển bền vững, địa phương này đang từng bước cân bằng giữa bảo tồn di sản thiên nhiên, văn hóa và thúc đẩy kinh tế du lịch.

Sở hữu Quần thể danh thắng Tràng An – Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới, cùng hệ sinh thái núi đá vôi, rừng ngập nước, làng nghề truyền thống, cảnh quan đồng quê và nhiều giá trị lịch sử lâu đời, Ninh Bình có nền tảng thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm. 

Trong những năm qua, Ninh Bình xác định du lịch xanh là mục tiêu trọng tâm. Không chỉ khai thác cảnh quan để thu hút du khách, tỉnh chú trọng gìn giữ hệ sinh thái tự nhiên, bảo vệ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể, đồng thời hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường. Đặc biệt, địa phương kiên quyết không đánh đổi tài nguyên di sản bằng các dự án công nghiệp có nguy cơ gây ô nhiễm cao quanh vùng lõi di sản.

Chính lựa chọn này đã tạo nền tảng cho mô hình kinh tế xanh phát triển. Từ một vùng đất nổi bật với cảnh quan thiên nhiên, Ninh Bình ngày càng được biết đến như điểm đến du lịch bền vững, từng nhiều lần được các chuyên trang du lịch quốc tế như TripAdvisor, Forbes đánh giá cao. Sức hút của Ninh Bình không chỉ đến từ vẻ đẹp của Tràng An, Tam Cốc - Bích Động hay Cố đô Hoa Lư, mà còn từ cách địa phương bảo tồn và khai thác những giá trị ấy một cách có trách nhiệm.

Người dân không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ du lịch, mà còn trở thành những “đại sứ” bảo vệ di sản. Tại bến thuyền Tràng An, Tam Cốc - Bích Động hay nhiều khu du lịch sinh thái khác, hình ảnh những người chèo đò vừa đưa khách tham quan, vừa nhặt rác trên dòng sông đã trở nên quen thuộc.

Theo đại diện một khu du lịch sinh thái tại phường Nam Hoa Lư, việc giữ cho sông nước trong xanh, hang động sạch đẹp chính là yếu tố then chốt để phát triển du lịch lâu dài. Nhiều đơn vị không chỉ tổ chức dọn vệ sinh thường xuyên mà còn khuyến khích du khách tham gia các hoạt động trồng cây, giảm rác thải và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong quá trình tham quan.

Song song với sự tham gia của cộng đồng, nhiều doanh nghiệp du lịch tại Ninh Bình cũng tích cực chuyển đổi theo hướng xanh. Các mô hình homestay sinh thái ngày càng xuất hiện nhiều, nhưng vẫn chú trọng giữ gìn kiến trúc truyền thống với mái ngói, tường gạch, vườn cây, ao cá và không gian làng quê. 

Ở phân khúc nghỉ dưỡng cao cấp, nhiều cơ sở lưu trú đã áp dụng các tiêu chí du lịch bền vững như hạn chế nhựa dùng một lần, thay chai nước nhựa và ống hút nhựa bằng thủy tinh, tre hoặc giấy; sử dụng năng lượng mặt trời; phân loại rác tại nguồn; xử lý nước thải tuần hoàn để tưới cây. Nhiều đơn vị cũng ưu tiên sử dụng nông sản hữu cơ từ người dân địa phương, vừa hỗ trợ cộng đồng, vừa giảm chi phí vận chuyển và phát thải.

Để thúc đẩy quá trình chuyển đổi này, Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình đã thành lập Chi hội Du lịch xanh với sự tham gia của 15 thành viên là các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Theo đại diện Hiệp hội, việc thành lập chi hội thể hiện quyết tâm của cộng đồng doanh nghiệp trong việc liên kết, thực hiện các tiêu chí bảo vệ môi trường, tiết kiệm tài nguyên và xây dựng sản phẩm du lịch gắn với sinh thái, cộng đồng và văn hóa truyền thống.

Đến nay, Ninh Bình đã có 15 cơ sở được dán nhãn “Du lịch xanh” trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, Khu du lịch sinh thái Thung Nham là một trong những mô hình tiêu biểu. Với định hướng “bền vững - thân thiện - khác biệt”, đơn vị này lựa chọn giữ lại tối đa vẻ đẹp nguyên bản của thiên nhiên, từ hệ sinh thái vườn chim tự nhiên, cảnh quan bản địa đến kiến trúc hài hòa với môi trường xung quanh.

Thung Nham cũng phát triển thêm nhiều trải nghiệm xanh như xe điện, xe đạp, hoạt động khám phá thiên nhiên, sử dụng vật liệu tái chế và hạn chế rác thải nhựa. Năm 2025, khu du lịch này trở thành một trong những đơn vị đầu tiên tại Việt Nam được gắn biển đồng VITA GREEN, ghi nhận nỗ lực phát triển du lịch theo hướng trách nhiệm và lâu dài.