Thị trường hàng không Việt Nam còn bỏ ngỏ 87 đường bay nội địa chặng ngắn

Nghiên cứu mới nhất từ nhà sản xuất máy bay ATR phối hợp cùng Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI) chỉ ra rằng, có tới 87 đường bay nội địa cự ly ngắn tại Việt Nam hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật nhưng hiện vẫn chưa được đưa vào khai thác thương mại.

Theo Báo Thanh niên, thông tin chiến lược này được ban lãnh đạo hãng sản xuất tàu bay chặng ngắn hàng đầu thế giới ATR công bố trong chương trình trải nghiệm dòng chuyên cơ ATR 72 - 600 trên hành trình từ TP.HCM đi Phnom Penh (Campuchia) diễn ra vào ngày 9/6/2026.

Đại diện ATR nhận định, cấu trúc mạng lưới bay của Việt Nam hiện nay vẫn đang dồn trọng tâm quá lớn vào các trục giao thông cốt lõi nối liền các siêu đô thị. Trong khi đó, với đặc thù địa hình trải dài và hẹp, sở hữu chuỗi đô thị biển ven bờ, hệ thống cao nguyên đất đỏ và các hòn đảo du lịch chiến lược, Việt Nam có đầy đủ điều kiện để kiến tạo một mạng lưới hàng không tầm ngắn dày đặc và hiệu quả hơn bằng dòng tàu bay ATR 72-600.

Thị trường hàng không Việt Nam còn bỏ ngỏ 87 đường bay nội địa chặng ngắn - ảnh 1

Báo cáo khảo sát chung giữa ATR và TEDI đã định vị được tổng cộng 149 đường bay nội địa tiềm năng có cự ly di chuyển dưới 555km. Đáng chú ý, trong số này có đến 87 đường bay chặng ngắn dù sở hữu tính khả thi cao nhưng vẫn đang trong trạng thái bỏ ngỏ. 

Để kích hoạt và vận hành thông suốt các tuyến bay này, thị trường Việt Nam sẽ cần bổ sung nguồn lực khoảng 25 chiếc ATR 72-600. Đây được xem là cơ sở mở ra không gian tăng trưởng vượt bậc cho phân khúc hàng không tầm ngắn tại Việt Nam cũng như khu vực lân cận.

Đánh giá về triển vọng phát triển tại thị trường Đông Nam Á, ông Jean-Pierre Clercin — Giám đốc Khu vực châu Á - Thái Bình Dương của ATR — khẳng định Việt Nam đang nắm giữ những nền tảng nội lực vô cùng vững chắc để bứt phá trong phân khúc bay chặng ngắn. Lực đẩy này đến từ nhu cầu dịch chuyển ngày một lớn của người dân và chiến lược mở rộng, nâng cấp hệ thống hạ tầng sân bay địa phương vốn đặc biệt tương thích với các dòng máy bay cánh quạt chặng ngắn.

Trực tiếp phân tích về bài toán kinh tế, ông Jean-Pierre Clercin cho biết: nhờ tối ưu hóa được chi phí vận hành, dòng máy bay ATR 72-600 giúp các hãng hàng không duy trì biên độ lợi nhuận tốt ngay cả trên những chặng bay có dung lượng thị trường vừa phải — nơi mà các dòng tàu bay phản lực thân hẹp (như A320/A321 hay Boeing 737) không thể khai thác hiệu quả do chi phí khấu hao quá lớn.

Đặc biệt, ATR 72-600 ghi nhận mức tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn tới 45% so với các dòng máy bay phản lực chặng ngắn có cùng quy mô ghế ngồi. Chỉ số xanh này là vũ khí chiến lược giúp các nhà đài hàng không giảm thiểu tối đa áp lực rủi ro trước những làn sóng biến động giá xăng dầu khó lường trên thị trường toàn cầu.

Các mô hình nghiên cứu định lượng kinh tế hàng không chỉ ra rằng, chỉ cần tăng trưởng 10% số lượng các chuyến bay chặng ngắn tại một quốc gia sẽ lập tức tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến nền kinh tế vĩ mô như thúc đẩy doanh thu và tăng trưởng du lịch địa phương thêm 5%, kích thích tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của khu vực tăng 6% và gia tăng sức hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thêm 8%.

Bài học thành công từ việc áp dụng hàng không tầm ngắn trong việc thắt chặt liên kết vùng và kích cầu kinh tế tại các quốc gia như Nhật Bản hay New Zealand chính là minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này.

Bên cạnh tiềm năng nội địa, việc hãng hàng không Air Cambodia đưa dòng máy bay ATR 72-600 vào khai thác thường nhật trên chặng bay quốc tế cự ly ngắn kết nối TP.HCM và thủ đô Phnom Penh cho thấy tính đa dụng của dòng chuyên cơ này. 

Mô hình vận hành trên không chỉ hỗ trợ đắc lực cho hoạt động giao thương, lữ hành liên quốc gia trong khu vực mà còn đóng vai trò vệ tinh bổ trợ, gom khách hoàn hảo cho mạng lưới của các hãng hàng không lớn, thay vì tạo ra sự cạnh tranh thị phần trực tiếp.