Theo VnExpress, ấn phẩm "Báo cáo Tình hình Đông Nam Á 2026" (The State of Southeast Asia: 2026 Survey Report) được công bố chính thức vào ngày 7/4/2026. Cuộc khảo sát được triển khai quy mô trong vòng 6 tuần (từ ngày 5/1 đến 20/2) với sự tham gia của hơn 2.000 chuyên gia, học giả, giới doanh nhân cùng các nhà hoạch định chính sách đến từ 11 quốc gia trong khu vực.
Ở phần nội dung khảo sát về điểm đến lý tưởng để sinh sống, làm việc và du lịch, báo cáo chỉ ra rằng Thái Lan, Singapore, Malaysia và Việt Nam là những cái tên được ưa chuộng nhất khối ASEAN, mặc dù thứ hạng có sự hoán đổi tùy theo từng mục đích cụ thể.
Về nhu cầu sinh sống và làm việc, Đảo quốc sư tử Singapore tiếp tục giữ vững vị trí quán quân. Về nhu cầu lữ hành, Thái Lan là quốc gia dẫn đầu bảng xếp hạng, trở thành điểm đến quốc dân đối với du khách trong khối. Trong khi, nước ta ghi nhận chỉ số ấn tượng khi duy trì thứ hạng cao ổn định ở cả hai nhóm nhu cầu: du lịch ngắn hạn và định cư dài hạn.

Theo phân tích của các chuyên gia, quyết định lựa chọn điểm đến du lịch chịu tác động lớn từ biến động tỷ giá hối đoái, chi phí dịch vụ và hiệu quả của các chiến dịch xúc tiến thương mại. Trong khi đó, việc chuyển dịch nơi ở hay môi trường làm việc lại đòi hỏi những cam kết dài hạn hơn.
Dưới góc độ khoa học chính trị, thị hiếu du lịch phản ánh rõ nét "quyền lực mềm" của mỗi quốc gia — khái niệm được học giả người Mỹ Joseph Nye đưa ra từ năm 1990 để chỉ khả năng thu hút thông qua các giá trị văn hóa, chính sách xã hội và chất lượng sống.
Tiến sĩ Irna Nurlina Binte Masron (nghiên cứu viên tại ISEAS-Yusof Ishak Institute) nhận định, việc một quốc gia vừa hấp dẫn về du lịch vừa là nơi lý tưởng để sống chứng tỏ quyền lực mềm của họ đã tạo ra được một môi trường có sức hút bền vững trong dài hạn, thay vì chỉ dừng lại ở những trải nghiệm ngắn ngày của du khách.
Một điểm đáng chú ý khác trong báo cáo là xu hướng ưu tiên du lịch nội địa của người dân tại 5 nền kinh tế lớn nhất khu vực (gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam). Điển hình như tại Thái Lan, có tới 85,7% người được hỏi khẳng định họ vẫn thích trải nghiệm các điểm đến trong nước hơn là xuất ngoại.
Việc Việt Nam góp mặt trong nhóm những điểm đến hàng đầu khẳng định vị thế ngày càng cao đối với thị trường khách nội khối. Sự tăng trưởng này được hậu thuẫn bởi cảnh quan thiên nhiên đa dạng, kho tàng di sản văn hóa phong phú, chi phí hợp lý đi kèm hệ thống hạ tầng dịch vụ lữ hành ngày càng hoàn thiện.
Số liệu thực tế từ Cục Thống kê công bố ngày 3/5/2026 cũng minh chứng cho sức hút này: Chỉ riêng trong tháng 4, Việt Nam đã đón 2,03 triệu lượt khách quốc tế, lũy kế 4 tháng đầu năm đạt 8,8 triệu lượt (tăng gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái). Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong vòng 18 năm qua, du lịch Việt Nam thiết lập kỷ lục đón trên 2 triệu lượt khách quốc tế mỗi tháng trong suốt 4 tháng liên tiếp.
Xét ngoài phạm vi Đông Nam Á, Nhật Bản tiếp tục là quốc gia được người dân ASEAN yêu thích nhất để dịch chuyển lao động và học tập, đặc biệt là tệp khách đến từ Indonesia, Philippines và Thái Lan, trong bối cảnh xứ sở hoa anh đào đang đối mặt với bài toán già hóa dân số.
Sức hấp dẫn của Nhật Bản được các chuyên gia lý giải bằng chiến lược đầu tư dài hạn vào giáo dục, viện trợ phát triển, thương mại, các chương trình xúc tiến du lịch quy mô lớn, cộng hưởng cùng việc đồng Yên duy trì ở mức giá thấp trong thời gian qua.
Báo cáo dự báo, làn sóng dịch chuyển lao động, học tập và du lịch liên quốc gia trong khu vực Đông Nam Á sẽ tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trong những năm tới. Động lực chính đến từ sự gia tăng nhanh chóng của tầng lớp trung lưu, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận và khám phá các quốc gia láng giềng.