Theo Báo Thanh niên, nằm tại phường Hòa Hiệp (tỉnh Đắk Lắk), Làng Lò trải rộng trên diện tích 182 ha với hơn 10.600 nhân khẩu. Tên gọi độc đáo của ngôi làng bắt nguồn từ nghề hấp, sấy hải sản truyền thống. Nhiều thập kỷ trước, khi công nghệ bảo quản chưa phát triển, ngư dân đã dựng lên các lò gạch thủ công để xử lý hải sản sau mỗi chuyến biển. Qua thời gian, những chiếc lò ấy đã trở thành một phần di sản và đi vào tên gọi chính thức của vùng đất.
Quan sát từ trên cao, Làng Lò gây ấn tượng mạnh bởi hàng dài những mái nhà ngói đỏ tươi nằm ẩn hiện dưới dừa xanh, xen giữa những con hẻm nhỏ đâm thẳng ra biển. Sự kết hợp giữa màu đỏ gạch mộc mạc và sắc xanh của biển trời đã tạo nên một bức tranh kiến trúc ven biển vô cùng hiếm hoi còn giữ được độ nguyên vẹn tại khu vực miền Trung.

Nhiều du khách và giới nhiếp ảnh khi ghé thăm đều nhận định, sức hấp dẫn của Làng Lò không chỉ dừng lại ở cảnh quan thơ mộng mà còn nằm ở sự hiếu khách, chân tình của người dân bản địa. Nhịp sống bình yên với hình ảnh trẻ em thả diều, người lớn quây quần bên bờ cát chiều muộn chính là "liều thuốc chữa lành" thu hút lữ khách phương xa.
Từ một làng nghề thuần túy, Làng Lò đang có những bước tiến vững chắc trên bản đồ du lịch cộng đồng. Thống kê của ngành du lịch cho thấy toàn làng hiện có 72 cơ sở lưu trú với 459 phòng, tăng trưởng vượt bậc so với giai đoạn thử nghiệm năm 2024.
Chính quyền địa phương hiện đang tích cực định hướng người dân phát triển mô hình homestay và dịch vụ ăn uống ở mức độ vừa phải, vừa tạo sinh kế bền vững vừa bảo tồn nguyên vẹn kiến trúc và văn hóa làng chài cổ.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã chính thức lựa chọn Làng Lò là 1 trong 5 đại diện của Việt Nam tham gia tranh tài tại giải thưởng danh giá "Làng du lịch tốt nhất thế giới" năm 2026 do Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) xướng tên, bên cạnh các điểm đến nổi tiếng như Cát Cát (Lào Cai), Rừng dừa Bảy Mẫu (Đà Nẵng), Măng Đen Treehouse (Quảng Ngãi) và Hữu Liên (Lạng Sơn).
Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk khẳng định, việc tham gia giải thưởng quốc tế lần này là cơ hội vàng để quảng bá hình ảnh con người, văn hóa Việt Nam, đồng thời khẳng định vị thế của mô hình du lịch cộng đồng bền vững trên thị trường toàn cầu.
Dù đạt được những thành công bước đầu, sự phát triển nhanh chóng của Làng Lò cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về mặt quy hoạch và bảo tồn di sản.
Việc xuất hiện một số công trình nhà cao tầng hiện đại xen lẫn giữa các dãy nhà ngói cổ đang làm ảnh hưởng đến tính đồng nhất về mặt kiến trúc của ngôi làng. Hoạt động du lịch hiện vẫn mang tính tự phát, chất lượng lưu trú chưa thực sự đồng đều giữa các hộ gia đình.
Để giải bài toán này, các chuyên gia du lịch và du khách đề xuất địa phương cần quy hoạch không gian bài bản hơn. Các sản phẩm trải nghiệm nên tập trung vào giá trị bản địa như: ở cùng người dân, thưởng thức ẩm thực biển truyền thống, tham gia các lớp học nấu ăn, tham quan nhà cổ hay chèo thuyền thúng.
Bên cạnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực trẻ tại chỗ có năng lực ngoại ngữ, kỹ năng truyền thông và tư duy du lịch xanh sẽ là chìa khóa cốt lõi giúp Làng Lò vừa giữ trọn vẹn sự bình yên vốn có, vừa phát triển lâu dài và vững chắc.