Theo Znews, hành lang pháp lý này được điều chỉnh dựa trên Luật số 118/2025/QH15 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự), nhằm chuẩn hóa quy trình quản lý cư trú trong tình hình mới.
Điểm đổi mới căn bản của văn bản luật lần này là việc làm rõ và mở rộng diện chủ thể có nghĩa vụ pháp lý trong việc cập nhật thông tin người lưu trú qua đêm với cơ quan đăng ký cư trú thẩm quyền.
Cụ thể, người đại diện hợp pháp của toàn bộ các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú du lịch — bao gồm các tổ hợp resort, hệ thống khách sạn, nhà nghỉ thương mại cho đến các mô hình homestay bình dân — bắt buộc phải thực hiện quy trình thông báo.

Chủ sở hữu hoặc người chịu trách nhiệm điều hành các phương tiện giao thông được sử dụng làm không gian ngủ nghỉ qua đêm cũng chịu chế tài điều chỉnh của luật mới. Nhóm này bao gồm các loại tàu du lịch, du thuyền, tàu thủy, nhà nổi, tàu đánh cá và các loại hình phương tiện lưu trú di động khác trên mặt nước.
Sự điều chỉnh này nhằm lấp đầy các khoảng trống pháp lý trước đây, khi các mô hình du lịch trải nghiệm trên tàu và loại hình lưu trú homestay tự phát bùng nổ mạnh mẽ trong thực tế nhưng chưa được định danh trách nhiệm rõ ràng.
Theo hướng dẫn từ cơ quan chức năng, một hồ sơ thông báo lưu trú hợp lệ phải đảm bảo cung cấp đầy đủ các trường dữ liệu cốt lõi của khách bao gồm: Họ và tên; ngày tháng năm sinh; số định danh cá nhân (hoặc số hộ chiếu đối với người nước ngoài); mục đích lưu trú; thời hạn tạm trú dự kiến và địa chỉ chi tiết của nơi lưu trú.
Thời hạn thực hiện nghĩa vụ khai báo được phân định nghiêm ngặt theo mốc thời gian thực tế.
Để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các cơ sở kinh doanh và người dân, Bộ Công an đã đồng bộ hóa quy trình tiếp nhận thông tin qua không gian mạng. Người đại diện cơ sở có thể chủ động thực hiện nghĩa vụ khai báo từ xa thông qua hai phương thức chính.
Ứng dụng Định danh điện tử Quốc gia (VNeID): Đăng nhập tài khoản định danh, truy cập vào phân hệ "Khai báo lưu trú" và thao tác nhập dữ liệu theo biểu mẫu hướng dẫn tự động.
Cổng thông tin khai báo lưu trú trực tuyến: Truy cập trực tiếp vào hệ thống quản lý chuyên dụng của Bộ Công an để truyền tải dữ liệu theo quy định hiện hành.
Lực lượng chức năng nhấn mạnh, việc chấp hành nghiêm túc quy trình thông báo lưu trú không chỉ dừng lại ở nghĩa vụ tuân thủ luật pháp của công dân, doanh nghiệp, mà còn là mắt xích then chốt trong công tác giữ gìn trật tự an toàn xã hội.
Hệ thống cơ sở dữ liệu lưu trú được cập nhật theo thời gian thực sẽ cung cấp nền tảng vững chắc để cơ quan công an tối ưu hóa công tác quản lý dân cư, chủ động phòng ngừa, phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật, từ đó bảo vệ quyền lợi và sự an toàn tuyệt đối cho người dân và khách du lịch.