Theo Báo Thanh niên, ghi nhận tại các trục đường ven biển Nha Trang, sự xuất hiện đông đúc của du khách Nga cho thấy mùa du lịch cao điểm đã bắt đầu. Tuy nhiên, đằng sau sự nhộn nhịp này là cuộc chạy đua nhân sự đầy căng thẳng của các đơn vị lữ hành.
Bà Nguyễn Hương Thủy, quản lý nhân sự Công ty TNHH Thương mại và du lịch Anex Việt Nam (Anex), cho biết doanh nghiệp đã huy động mọi nguồn lực nhưng trong số 40 nhân sự tuyển được, chỉ có 12 người sở hữu thẻ HDV quốc tế tiếng Nga. Trong những tình huống bất khả kháng, công ty buộc phải thay thế bằng HDV tiếng Anh.

Tình trạng khan hiếm này không phải mới nhưng đã đẩy lên mức đỉnh điểm khi dòng khách bay thuê nguyên chuyến (charter) bùng nổ trở lại. Đại diện Anex chia sẻ, mức thu nhập không phải là nguyên nhân, bởi doanh nghiệp sẵn sàng chi trả mức lương cứng từ 1.100 USD/tháng cho nhân sự đạt chuẩn nhưng nguồn cung từ các cơ quan quản lý và trường đại học lớn trên cả nước đều đã cạn kiệt.
Hệ lụy của việc thiếu nhân lực chuyên trách là rất lớn, do đặc thù du khách Nga ít sử dụng tiếng Anh. Việc không đáp ứng được nhu cầu giao tiếp cơ bản sẽ làm suy giảm chất lượng dịch vụ và uy tín điểm đến. Nhiều doanh nghiệp lo ngại, nếu tình trạng này kéo dài, họ có thể phải tính đến phương án điều chuyển dòng khách sang các thị trường có hạ tầng dịch vụ linh hoạt hơn như Quảng Ninh hay Phú Quốc.
Theo dự kiến cho mùa hè 2026, riêng Công ty Anex sẽ đón khoảng hơn 183.000 lượt khách từ Liên bang Nga, Belarus và các quốc gia CIS đến Khánh Hòa, với tần suất khai thác lên tới 222 chuyến bay/tháng. Áp lực phục vụ lượng khách khổng lồ này đang đè nặng lên đội ngũ HDV hiện tại khi họ phải làm việc liên tục không có ngày nghỉ.
Phân tích về nguyên nhân sâu xa, đại diện Pegas Misr Vietnam Travel nhận định, tiếng Nga hiện không còn là ngôn ngữ phổ biến trong hệ thống giáo dục, đội ngũ giảng viên chuyên trách tại địa phương phần lớn đã nghỉ hưu.
Bên cạnh đó, quy định pháp luật hiện hành không cho phép người nước ngoài hành nghề HDV tại Việt Nam. Mô hình sử dụng trưởng đoàn người Nga (group leader) đi kèm để hỗ trợ ngôn ngữ cho HDV người Việt cũng gặp khó khăn do số lượng HDV bản địa biết tiếng Nga quá ít.
Trước bối cảnh các điểm đến đối thủ trong khu vực như Thái Lan hay Bali (Indonesia) đang cạnh tranh gay gắt để thu hút thị trường khách Nga, bài toán nhân sự tại Khánh Hòa đã trở thành vấn đề sống còn quyết định năng lực cạnh tranh của toàn địa phương.
Trước những nút thắt trên, cộng đồng doanh nghiệp lữ hành đã đồng loạt gửi kiến nghị lên UBND tỉnh Khánh Hòa, đề xuất cơ chế linh hoạt cho phép những người Nga có giấy phép lao động hoặc cư trú hợp pháp tại địa phương được tham gia hỗ trợ ngôn ngữ ở các công đoạn không thuộc phạm vi độc quyền của HDV quốc tế.
Phản hồi trước kiến nghị của doanh nghiệp, ông Nguyễn Thanh Hà, Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đã giao Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch để nghiên cứu giải pháp tháo gỡ.
Về giải pháp trước mắt và dài hạn, ông Cung Quỳnh Anh, Phó giám đốc Sở VH-TT-DL, khuyến nghị các đơn vị nên chủ động gom các đoàn khách nhỏ để tối ưu hóa lực lượng HDV hiện có, đồng thời phối hợp với các ban ngành mở thêm các lớp bồi dưỡng ngôn ngữ. Trong khi đó, Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa và các doanh nghiệp lớn đều đồng thuận rằng, tỉnh cần sớm có chính sách mở rộng các bộ môn đào tạo tiếng Nga bài bản tại các trường cao đẳng, đại học trên địa bàn để giải quyết dứt điểm cơn khát nhân lực này.