Chuyện lạ ở kỳ quan Angkor Wat: Mặt trời chạm đỉnh đúng 2 lần trong năm

Đây là thời điểm diễn ra xuân phân, đánh dấu sự cân bằng giữa ngày và đêm.

Theo Cơ quan quản lý quốc gia APSARA, hiện tượng này có mối liên hệ mật thiết với kiến trúc độc đáo của Angkor Wat, minh chứng cho sự am hiểu thiên văn học đáng kinh ngạc của người Khmer cổ đại.

Sự kiện thu hút hàng nghìn du khách từ khắp nơi trên thế giới đổ về Angkor Wat mỗi năm. Ai cũng mong muốn được tận mắt chứng kiến khoảnh khắc mặt trời ló rạng, tỏa sáng rực rỡ trên đỉnh tháp, tạo nên khung cảnh huyền ảo, đẹp đến nao lòng.

Equinox, bắt nguồn từ tiếng Latin với ý nghĩa "equal night” (đêm bằng), là thời khắc đặc biệt trong năm khi ngày và đêm dài gần bằng nhau. Khác với những tháng thông thường, khi độ dài ngày đêm chênh lệch rõ rệt, thì vào thời điểm Equinox, chúng ta được trải nghiệm sự cân bằng tuyệt đối giữa ánh sáng và bóng tối.

Và điểm phân ở Angkor Wat không phải là sự ngẫu nhiên, mà là minh chứng cho sự tinh tế, tài hoa của người Khmer cổ đại. Ngay từ khi thiết kế, họ đã tính toán kỹ lưỡng để kiến trúc ngôi đền hài hòa với thiên nhiên, tạo nên hiện tượng kỳ thú: mặt trời mọc trùng khớp với đỉnh tháp trung tâm Angkor Wat. Sự kiện này diễn ra hai lần mỗi năm, vào tháng 3, điểm phân xuân và tháng 9, điểm phân thu, thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng và đắm chìm trong khoảnh khắc kỳ diệu.

Ông Long Kosal, người phát ngôn của Cơ quan quản lý quốc gia APSARA, chia sẻ với Phnom Penh Post rằng sự kiện đặc biệt này xảy ra hai lần mỗi năm, mang ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Angkor Wat. Bởi lẽ, nó không chỉ thể hiện sự quan tâm của du khách đối với di sản văn hóa độc đáo này, mà còn là minh chứng cho tài năng "phi thường" của những kiến trúc sư Khmer cổ đại.

Họ đã khéo léo "kết hợp những ý tưởng sáng tạo" để kiến tạo nên một công trình kiến trúc tuyệt mỹ, có khả năng tương tác một cách chính xác với các hiện tượng tự nhiên. "Sự kiện này cho thấy tư duy vượt bậc của người Campuchia thời xưa. Tổ tiên chúng ta sở hữu trí tuệ tuyệt vời và đó chính là lý do thu hút đông đảo du khách đến chiêm ngưỡng ngôi đền", ông Kosal khẳng định.

Hàng năm, cứ mỗi độ xuân phân về, Angkor Wat lại thu hút hàng nghìn du khách đổ về chiêm ngưỡng một khoảnh khắc kỳ diệu. Khi bình minh ló dạng, một quả cầu lửa đỏ rực từ từ nhô lên phía sau trung tâm ngôi đền, nhuộm đỏ cả không gian linh thiêng, khiến những tiếng reo hò thích thú vang lên không ngớt.

Cũng theo Im Sokrithy, nhà khảo cổ học kiêm Giám đốc Cục Bảo tồn các ngôi đền ở Công viên khảo cổ Angkor, cảnh tượng ngoạn mục này không phải là sự ngẫu nhiên của tạo hóa. Đó là minh chứng cho sự tài hoa của các kiến trúc sư và nhà toán học Khmer thế kỷ 12. Họ đã khéo léo kết hợp kiến trúc và thiên văn, tính toán chính xác vị trí, góc độ để Angkor Wat có thể "bắt" được khoảnh khắc mặt trời mọc tuyệt đẹp này vào mỗi dịp xuân phân.

Xuân phân là thời khắc đặc biệt khi mặt trời chiếu sáng trực tiếp xuống đường xích đạo. Nhà chiêm tinh Catherine Gerdes giải thích: "Cùng với thu phân, đây là hai thời điểm duy nhất trong năm mà ngày và đêm dài bằng nhau trên khắp hành tinh."

Năm 2025, người yêu thiên văn ở Việt Nam có thể đánh dấu lịch cho hai thời khắc đặc biệt: Xuân phân và Thu phân. Cụ thể, Xuân phân sẽ diễn ra vào ngày 20 tháng 3, đánh dấu thời điểm Mặt trời di chuyển từ Nam bán cầu lên Bắc bán cầu. Khoảnh khắc này báo hiệu sự kết thúc của mùa đông lạnh giá, nhường chỗ cho những ngày xuân ấm áp, cây cối đâm chồi nảy lộc. Sáu tháng sau, vào ngày 23 tháng 9, thu phân sẽ điểm tô bầu trời Việt Nam. Đây là lúc Mặt trời di chuyển từ Bắc bán cầu xuống Nam bán cầu, mang theo những cơn gió heo may se lạnh báo hiệu mùa thu đã về trên khắp mọi miền đất nước.

Angkor Wat, một tuyệt tác kiến trúc sừng sững giữa đất trời Campuchia, là niềm tự hào của cả dân tộc Khmer và là di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận. Với kiến trúc độc đáo, Angkor Wat được ví như một "kinh đô đá", với những ngọn tháp cao vút, những bức tường đá chạm khắc tinh xảo, những hành lang dài hun hút và những hồ nước trong xanh. Ngôi đền là biểu tượng của sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên và kiến trúc, giữa tôn giáo và nghệ thuật, mang đến cho du khách những trải nghiệm đầy cảm xúc và ấn tượng khó phai.