Không chỉ đơn giản là món ăn ngon, chả gà còn gói tinh thần sum sâu, sự thông minh của người phụ nữ xưa và hương vị đặc trưng của làng quê Bắc Bộ.
Tương truyền, vào mỗi dịp Tết xưa, khi điều kiện vật chất còn khó khăn, người dân thường tận dụng những con gà nuôi trong vườn nhà để chế biến món ăn cúng gia tiên. Từ sự sáng tạo và khéo léo của các bà, các mẹ, món chả gà Tiểu Quan tăng dần hình thành, rồi lưu truyền qua nhiều thế hệ, trở thành thành một phần không thể thiếu trong món ăn Tết truyền thống của người dân Hưng Yên.
Điểm làm nên sự tinh tế của món ăn này không chỉ nằm ở nguyên liệu mà còn ở quy trình biến chế độ, cầu kỳ.
Thịt gà được chọn phải là gà ta thảnh thơi, thịt săn chắc. Sau khi lọc bỏ xương, da và gân, phần thịt nạc sẽ được giã thủ công bằng cối đá, thay vì xay bằng máy như hiện đại. Người trải phải thật khéo tay, có kinh để điều chỉnh lực và thời gian hợp lý – giã chưa tới thì chả bở, mà giã quá tay thì thịt bị nghiền, mất kết cấu.
Trong quá trình xử lý, người ta sẽ trộn cùng gia vị truyền thống như nước mắm, hạt tiêu, trứng gà và đặc biệt là vỏ quýt khô để tạo mùi thơm nhẹ nhàng. Chú lợn mỡ được trộn vào để tạo độ ngậy và giữ cho chả không bị khô khi nướng.
Khi thịt đã đạt độ dẻo quánh, người làm sẽ nướng chả lên phên tre lót mo cau, sau đó nướng trên hoa, mà ngon nhất là hơn từ gỗ nhãn khô, để chả thơm hơn, giữ được hương đồng quê đặc trưng. Cách sống chả cũng yêu cầu sự tinh tế: không quá dày để tránh sống bên trong, cũng không quá mờ nhạt chả bị rơi qua nướng nướng.
Không chỉ ngon, chả gà còn mang trong giá trị văn hóa và tinh thần đoàn viên của mình, bởi nó được chế độ biến đổi trong những ngày giáp Tết – khi cả gia đình bạch quần, góp tay vào từng công đoạn, từ giã thịt nhóm bếp nướng.
Thành phần của quy trình chế biến kỳ kỳ là những miếng chả vàng ruộm, thơm nồng nàn, có độ dai mềm tự nhiên, khi chín vào có thể cảm nhận được vị ngọt của thịt gà, chút cay thơm của tiêu, vị thơm của vỏ quýt và chanh.
Chả gà Tiểu Quan rất mềm nên dễ ăn đối với mọi người, kể cả với trẻ nhỏ và người già. Chả gà thường được ăn kèm với xôi trắng, cơm nóng hoặc dùng làm món mãu đều hấp dẫn, rất hợp lý để làm món ăn hàng ngày hoặc tiếp đãi bạn bè, khách quý.
Du khách đến Hưng Yên có thể tìm mua chả gà Tiểu Quan ở chợ hoặc các hàng quán, cửa hàng đặc sản ở xã Khoái Châu hay ở các phường trung tâm Hưng Yên. Giá mua tham khảo: 370.000 VNĐ/kg.
Thực khách muốn trực tiếp “ăn tại gốc” chả gà Tiểu Quan cũng có thể Thả vào hầu hết các nhà hàng, quán ăn tại địa phương. Giá tham khảo khoảng 150.000 VNĐ/đĩa.
Chả gà Tiểu Quan không chỉ là món ăn, mà là ký ức, là truyền thống, là niềm tự hào của người dân Hưng Yên. Trong mỗi miếng chả là sự kỳ công, là hương Tết, là cả một thứ đồ ăn trên đường và trao truyền những giá trị văn hóa ẩm thực dân tộc. Nếu có dịp thăm viếng vùng đất nhãn lồng, đừng quên thưởng thức món đặc sản bình đẳng mà tinh tế này – một lát cắt đà đà của quê hương đồng bằng Bắc Bộ.