Chợ đêm vùng cao - Khám phá "mỏ vàng” du lịch mới giữa đại ngàn Tây Bắc

Theo Báo Nhân Dân, chợ đêm khu vực cao đang trở thành xu hướng du lịch mới, kết hợp văn hóa truyền thống với hình thức giao thương hiện đại, góp ý phần hút du khách và phát triển kinh tế tại nhiều địa phương như Tủa Chùa, Bắc Hà.

Tại huyện Tủa Chùa (tỉnh Điện Biên), chợ đêm Tủa Chùa đang trở thành điểm sáng về cách làm du lịch gắn với bảo tồn văn hóa bản địa. Phiên chợ hoạt động vào tối thứ bảy liên tục hàng tuần từ tháng 10/2022, là nơi người dân địa phương không chỉ buôn bán nông sản, thảo dược, lan rừng mà còn trình diễn những tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc.

Mỗi xã hội trên địa bàn luân phiên tổ chức biểu diễn âm nhạc, múa truyền thống, thu hút sự tham gia của học sinh, các câu lạc bộ bộ văn nghệ và cả du khách. Bên cạnh hình thức giao lưu trực tiếp, khoảng 10 tiểu thương tại chợ đêm cũng thực hiện phát trực tiếp bán hàng xuyên đêm qua mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok, giúp sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng khắp nơi.

Không gian chợ lúc về muộn trở nên sôi động hơn khi người dân từ các bản xa mang hàng xuống bán. Trong khi một số người dùng công nghệ để tiếp cận thị trường mới, nhiều người vẫn giữ đường bán hàng truyền thống: ngồi trưng bày hàng bên những chiếc tham chiếu nhỏ, cửa hàng lời mời chào mộc mạc bằng tiếng Kinh vẫn chưa rõ. Tất cả tạo nên một bức tranh sinh động, nơi hiện đại giao thoa hài hòa với nguyên sơ vùng cao.

Số liệu từ địa phương cho thấy, nếu năm 2022 Tủa Chùa chỉ đón hơn 6.700 lượt khách thì đến năm 2024 con số này đã vượt quá 25.000 lượt xem – tăng gần 4 lần. Sự tăng trưởng ấn tượng được cho là từ việc phát triển du lịch ban đêm – một chiến lược góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, tạo ra kế hoạch sinh thái mới cho cộng đồng.

Không chỉ riêng Điện Biên, huyện Bắc Hà (Lào Cai) – vùng cao nguyên trắng – cũng đang đầu tư mạnh vào các sản phẩm du lịch về đêm. Ngoài các lễ hội truyền thông, Bắc Hà đã quy định một Quần áo không gian bao gồm phố đi bộ và chợ đêm, nơi du khách có thể xem biểu diễn văn nghệ, thưởng thức ẩm thực bản địa, mua sản phẩm thủ công như công thủy, váy áo, đồ lưu niệm.

Ông Bùi Văn Vinh, Nguyên Trưởng phòng Văn hóa, Khoa học và Thông tin huyện Bắc Hà cũ, cho biết: “Việc đưa vào hoạt động phố đi bộ và chợ đêm không chỉ tăng thời gian lưu trú mà còn nâng cao khả năng thụ động sản phẩm địa phương”. Theo ông, chiến lược phát triển du lịch cần song hành với bảo tồn văn hóa, và Bắc Hà đang từng bước thực hiện điều này bằng cách tạo không gian biểu diễn diễn đàn định kỳ cho các câu lạc bộ văn nghệ dân gian, khuyến thanh thiếu niên tham gia để nuôi dưỡng tình yêu văn hóa dân tộc.

Từ năm 2015 đến nay, số cơ sở lưu trú tại Bắc Hà tăng gần gấp ba – từ 45 lên 125. Tính đến tháng 5/2025, địa phương đã đón hơn 480.000 lượt xem. Dự kiến cả năm 2025, Bắc Hà có thể đạt được tín 1 triệu lượt khách – một con số đáng kỳ vọng cho một huyện miền núi còn nhiều khó khăn.

Giới chuyên gia đánh giá, để du lịch đêm vùng cao thực sự trở thành “mỏ vàng”, cần có quy hoạch tổng thể, đầu tư bản bản và khai thác đúng thế mạnh từng địa phương. Các sản phẩm du lịch đặc sắc, mang đậm bản sắc – từ âm nhạc dân tộc, ẩm thực truyền thống đến chợ phiên 4.0 – sẽ là yếu tố then chốt để thu hút du khách, phát triển bền vững kinh tế - xã hội và góp phần bảo tồn giá trị văn hóa lâu dài.