Hãy cùng Crystal Bay tìm hiểu từng bảo vật để cảm nhận rõ hơn những dấu ấn di sản đặc biệt trong bài viết dưới đây.
Trống đồng Đông Sơn (niên đại thế kỷ III – II TCN) là hiện vật tiêu biểu của nền văn hóa Đông Sơn, phản ánh trình độ luyện kim phát triển cùng đời sống tinh thần phong phú của cư dân Việt cổ cách đây hàng nghìn năm. Hiện vật có chiều cao 35,5 cm, đường kính mặt trống 49,5 cm, đường kính chân 56 cm và trọng lượng khoảng 18 kg.
Trống được chế tác bằng kỹ thuật đúc đồng tinh xảo, nổi bật với mặt trống rộng, phần giữa nhô cao và hệ thống hoa văn trang trí phong phú. Các họa tiết như ngôi sao nhiều cánh ở trung tâm, hình người múa, chim bay, thuyền chiến, động vật…
Đài thờ Trà Kiệu được phát hiện tại Trà Kiệu (Quảng Nam cũ) – trung tâm chính trị quan trọng của vương quốc Chăm Pa xưa. Có niên đại khoảng thế kỷ VII – VIII, hiện vật được chế tác từ sa thạch và hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm (Đà Nẵng).
Điểm nổi bật của đài thờ là hệ thống phù điêu chạm khắc tinh xảo với bố cục cân đối, đường nét mềm mại, thể hiện các hình tượng thần thoại và dấu ấn sâu sắc của tín ngưỡng Ấn Độ giáo trong văn hóa Chăm cổ.
Với giá trị đặc biệt về lịch sử, nghệ thuật, Đài thờ Trà Kiệu được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2012.
Đài thờ Mỹ Sơn E1 có nguồn gốc từ tháp E1 thuộc quần thể Thánh địa Mỹ Sơn, có niên đại khoảng thế kỷ VII – VIII. Hiện vật được chế tác từ sa thạch, có kích thước cao 65 cm, dài 353 cm, rộng 271 cm và hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm (Đà Nẵng).
Các chi tiết chạm khắc trên đài thờ mô tả nhiều hình tượng tôn giáo, phản ánh thế giới quan của cư dân Chăm với sự hiện diện của các vị thần trong Ấn Độ giáo.
Giá trị lớn nhất của Đài thờ Mỹ Sơn E1 nằm ở khả năng tái hiện không gian kiến trúc – nghi lễ của một đền tháp cổ, giúp hậu thế hiểu hơn về kỹ thuật xây dựng, tư duy thẩm mỹ và đời sống tâm linh của vương quốc Chăm Pa.
Tượng Bồ tát Tara là một trong những bảo vật tiêu biểu của nghệ thuật Phật giáo Chăm Pa, có niên đại khoảng thế kỷ IX và có nguồn gốc từ khu vực Đồng Dương (Quảng Nam cũ). Hiện vật được lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm.
Tác phẩm thể hiện hình tượng nữ thần Tara với dáng đứng uy nghi, gương mặt thanh tú cùng những đường nét chạm khắc tinh tế, thể hiện trình độ tạo hình cao của nghệ nhân Chăm xưa. Bức tượng phản ánh thời kỳ Phật giáo phát triển mạnh mẽ trong vương quốc Chăm Pa, đặc biệt dưới triều đại Indrapura.
Tượng thần Ganesha là tác phẩm điêu khắc tiêu biểu của nghệ thuật Chăm Pa, có niên đại khoảng thế kỷ VII – VIII và hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm (Đà Nẵng).
Tượng có chiều cao 95 cm, rộng 48 cm, dày 34 cm, được thể hiện với dáng ngồi trang nghiêm, đường nét tạo hình hài hòa và tinh xảo. Tác phẩm cho thấy sự tiếp thu, biến đổi linh hoạt các yếu tố Ấn Độ giáo trong quá trình phát triển của văn hóa Chăm Pa.
Với giá trị đặc biệt về lịch sử, nghệ thuật và tôn giáo, Tượng thần Ganesha được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2020, góp phần khẳng định sự sáng tạo của các nghệ nhân Chăm cổ trong việc thể hiện hình tượng thần linh bằng nghệ thuật điêu khắc đá.
Tượng Gajasimha là một trong những hình tượng độc đáo của nghệ thuật Chăm Pa, kết hợp giữa voi và sư tử – hai biểu tượng đại diện cho sức mạnh trong văn hóa cổ.
Hình tượng này thường xuất hiện trong không gian kiến trúc đền tháp, đóng vai trò như linh vật bảo vệ công trình thiêng. Qua bàn tay nghệ nhân Chăm, Gajasimha được thể hiện với dáng vẻ mạnh mẽ, đường nét chắc khỏe nhưng vẫn có sự cân đối trong tạo hình.
Tác phẩm cho thấy sự giao thoa giữa yếu tố tôn giáo, biểu tượng quyền lực và nghệ thuật trang trí kiến trúc của người Chăm xưa.
Phù điêu Đản sinh Brahma Mỹ Sơn E1 là tác phẩm điêu khắc bằng sa thạch, có niên đại khoảng thế kỷ VII – VIII, được tìm thấy tại tháp E1 thuộc quần thể Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) và hiện lưu giữ tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm (Đà Nẵng).
Tác phẩm tái hiện huyền thoại Ấn Độ giáo về sự ra đời của thần Brahma từ đóa hoa sen mọc lên từ rốn thần Vishnu – biểu tượng cho sự sáng tạo vũ trụ. Với giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật, Phù điêu Đản sinh Brahma Mỹ Sơn E1 được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2024.
Khám phá 7 bảo vật quốc gia tại Đà Nẵng là cơ hội để du khách tìm hiểu sâu hơn về lịch sử và dấu ấn văn hóa Chăm Pa. Mỗi hiện vật không chỉ mang giá trị nghệ thuật mà còn góp phần gìn giữ những câu chuyện lịch sử quý giá của dân tộc.