Theo Vietnamvn, ngày 13/9, Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ 12 diễn ra tại xã An Cư, tỉnh An Giang, quy tụ 32 đôi bò cùng tranh tài trong không khí lễ Sen Đôn Ta của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Dù thời tiết có mưa lớn, khoảng 7.000 người dân và du khách vẫn tìm đến sân đua Chùa Rô từ sáng sớm để theo dõi những màn so tài.
Năm nay, 32 đôi bò đến từ An Cư, Tịnh Biên, Chi Lăng và Núi Cấm tham gia tranh tài. Trong đó, xã An Cư có 13 đôi, Tịnh Biên 12 đôi, Chi Lăng 4 đôi và Núi Cấm 3 đôi. Trước ngày hội, các chủ bò dành nhiều thời gian tuyển chọn, chăm sóc và tập luyện để những con bò có thể trạng tốt nhất bước vào đường đua.
Khác với những cuộc đua trên đường bằng, sân đua bò Chùa Rô là một thửa ruộng sũng nước. Mỗi đôi bò được mắc chung vào ách, phía sau kéo một chiếc bừa gỗ. Người nài đứng trực tiếp trên bừa, vừa giữ thăng bằng, vừa điều khiển hướng chạy và thúc bò tăng tốc.
Một lượt thi thường trải qua vòng hô và vòng thả. Ở vòng đầu, đôi bò di chuyển chậm hơn để ổn định nhịp chạy, làm quen mặt ruộng và giữ đúng đường. Khi bước sang vòng quyết định, tốc độ được đẩy lên nhanh chóng. Những cú bứt tốc trên mặt ruộng lầy khiến bùn nước bắn tung tóe, tạo nên hình ảnh đặc trưng mà nhiều du khách chỉ có thể bắt gặp tại những hội đua bò của đồng bào Khmer Nam Bộ.
Người điều khiển phải phối hợp nhịp nhàng với đôi bò, lựa chọn thời điểm tăng tốc và giữ đường chạy chính xác. Chỉ một lần chệch hướng hoặc mất thăng bằng cũng có thể khiến lợi thế nhanh chóng đổi chủ.
Chính yếu tố khó đoán này khiến không khí trên khán đài liên tục thay đổi. Có những thời điểm, khoảng cách giữa hai đôi bò chỉ còn rất ngắn trước khi đôi phía sau bất ngờ tăng tốc. Tiếng vó dồn dập, tiếng hò reo và những màn rượt đuổi trên mặt ruộng tạo nên sức hút riêng cho ngày hội.
Hội đua bò Chùa Rô không chỉ là một cuộc thi tốc độ. Sự kiện diễn ra trong không khí đồng bào Khmer chuẩn bị đón Sen Đôn Ta, một trong những lễ truyền thống quan trọng nhằm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên. Vì vậy, đường đua cũng là một phần của đời sống cộng đồng, nơi người dân gặp gỡ, giao lưu và tiếp tục gìn giữ phong tục đã được truyền qua nhiều thế hệ.
Từ những đôi bò vốn gắn bó với ruộng đồng, một hoạt động lao động thường ngày đã dần trở thành nét văn hóa đặc sắc và sản phẩm du lịch giàu bản sắc.
Đáng chú ý, hội đua năm nay từng đứng trước khả năng không thể tổ chức do khó khăn về kinh phí. Tuy nhiên, nhờ huy động nguồn lực xã hội hóa, sự kiện vẫn được duy trì. Năm 2026 cũng là lần đầu VTV Nam Bộ tham gia phối hợp tổ chức và truyền hình trực tiếp ngày hội trên nhiều nền tảng, giúp hình ảnh hội đua bò Chùa Rô tiếp cận rộng rãi hơn với công chúng.
Bên cạnh cuộc đua, địa phương còn tổ chức hoạt động nhiếp ảnh nhằm ghi lại những khoảnh khắc đặc trưng của ngày hội, cảnh quan và đời sống người Khmer tại An Cư. Đây cũng là một phần trong định hướng đưa văn hóa bản địa trở thành nguồn lực phát triển du lịch của vùng Bảy Núi.