Tên gọi “Hà Dừa” gắn liền với truyền thuyết địa phương: xưa kia hai bên bờ sông Con mọc dày đặc dừa nước, vì vậy vùng đất này được gọi là Hà Dừa, nghĩa là “sông Dừa”. Ngày nay, nơi đây vẫn giữ được vẻ trầm mặc và cổ kính, trở thành điểm tham quan thú vị cho du khách khi ghé thăm Khánh Hòa. Hãy cùng Crystal Bay khám phá công trình kiến trúc mang đậm dấu ấn thời gian này.
Nhà thờ Hà Dừa tọa lạc trên Tỉnh lộ 2, thuộc xã Diên Thạnh, huyện Diên Khánh. Đây là một trong những điểm sinh hoạt tôn giáo lâu đời của khu vực, nằm không quá xa trung tâm Nha Trang nên du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan khi khám phá vùng đất Diên Khánh.
Giáo xứ Hà Dừa có phạm vi khá rộng, tiếp giáp nhiều giáo xứ lân cận như Bình Cang ở phía Đông, Đất Sét ở phía Tây, Cư Thịnh và Đồng Hộ ở phía Nam, cùng Cây Vông và Đồng Dài ở phía Bắc. Khu vực giáo xứ trải dài qua nhiều địa phương trong huyện Diên Khánh như thị trấn Diên Khánh, Diên Toàn, Diên Thạnh, Diên Lạc, Diên Bình, Diên Hòa và Diên Phước.
Khi đến Diên Khánh, chỉ cần đi qua Tây Môn của Diên Khánh Citadel rồi theo tỉnh lộ về phía tây khoảng 100 m, du khách sẽ bắt gặp nhà thờ Hà Dừa với tháp chuông cao nổi bật và khuôn viên tường thành bao quanh.
Tên gọi “Hà Dừa” theo truyền thuyết bắt nguồn từ hình ảnh hai bên bờ sông xưa kia mọc dày đặc dừa nước, vì thế vùng đất này được gọi là “sông dừa”.
Ban đầu, giáo xứ từng sinh hoạt chung với giáo xứ Cây Vông tại Hà Gai, sau khi thánh đường cũ bị tàn phá mới chuyển về vị trí hiện nay ở làng Trường Thạnh. Nhà thờ đầu tiên được dựng trước khi thành Khánh Hòa được xây dựng, đến năm 1870 được trùng tu theo lối kiến trúc Á Đông.
Công trình hiện nay được xây dựng và mở rộng qua nhiều giai đoạn từ năm 1893 đến đầu thế kỷ XX, bổ sung tháp chuông, nhà xứ và nhiều hạng mục khác. Trải qua hơn một thế kỷ, nhà thờ Hà Dừa vẫn giữ được vẻ cổ kính và trở thành dấu ấn kiến trúc – tôn giáo đặc trưng của vùng đất Diên Khánh.
Hiện nay, giáo xứ Hà Dừa có khoảng 3.500 giáo dân sinh sống và sinh hoạt tôn giáo thường xuyên. Cùng với sự phát triển của xã hội, đời sống của cộng đồng nơi đây cũng ngày càng khởi sắc.
Nhiều ngôi nhà khang trang được xây dựng, các hoạt động kinh doanh phát triển, góp phần nâng cao đời sống của người dân. Không ít gia đình có con em học tập, làm việc và thành đạt tại Khánh Hòa cũng như các thành phố lớn như TP. Hồ Chí Minh.

Trải qua hơn một thế kỷ, ngôi thánh đường cổ kính của giáo xứ vẫn uy nghi giữa vùng đất Diên Khánh, trở thành biểu tượng cho đời sống đức tin và truyền thống đạo đức của cộng đồng giáo dân nơi đây.
Từ năm 2007, linh mục quản xứ cùng Hội đồng Giáo xứ đã chung tay xây dựng giáo xứ ngày càng đoàn kết, phát triển và chăm lo tu sửa thánh đường để không gian sinh hoạt tôn giáo thêm khang trang, tiếp tục gìn giữ nét đẹp truyền thống của giáo xứ Hà Dừa.