Đó là một loại trái cây đã trở thành biểu tượng, làm nên danh xưng “cao nguyên trắng” cho vùng đất này.
Bắc Hà là một huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai, được thiên nhiên ban tặng cho khí hậu quanh năm mát mẻ và thổ nhưỡng đặc biệt. Chính những điều kiện này đã tạo nên một môi trường lý tưởng cho cây mận hậu sinh trưởng và phát triển.
Cái tên “cao nguyên trắng” bắt nguồn từ một khung cảnh đẹp như tranh vẽ: mỗi độ xuân về, khoảng từ tháng 2 đến tháng 3, khắp các triền đồi, thung lũng ở Bắc Hà được bao phủ bởi một màu trắng tinh khôi của hoa mận. Những vườn mận bạt ngàn bung nở, tạo nên một biển hoa trắng xóa, thu hút biết bao du khách đến thưởng lãm, check-in. Vẻ đẹp ấy chính là lời báo hiệu cho một mùa mận bội thu sắp đến.
Không phải ngẫu nhiên mà mận hậu Bắc Hà lại nổi tiếng và được ưa chuộng đến vậy. So với các loại mận khác, mận Bắc Hà sở hữu những đặc điểm riêng biệt, khó có thể nhầm lẫn.
Khi còn non, quả mận có màu xanh, vị chua dịu. Nhưng khi chín, quả chuyển sang màu tím sẫm, căng tròn, bên ngoài phủ một lớp phấn trắng mỏng tự nhiên như sương. Lớp phấn này không chỉ làm tăng thêm vẻ đẹp cho quả mận mà còn là một dấu hiệu cho thấy mận còn tươi, mới được thu hái.

Điểm đắt giá nhất của mận hậu Bắc Hà nằm ở hương vị. Khi cắn một miếng, ta sẽ cảm nhận được lớp vỏ hơi chua thanh, nhưng càng vào sâu bên trong, vị ngọt đậm đà càng lan tỏa. Thịt mận dày, giòn, có màu đỏ au bắt mắt và đặc biệt là hạt rất nhỏ, dễ tách. Sự hòa quyện giữa vị chua, vị ngọt cùng hương thơm thoang thoảng đặc trưng đã tạo nên một trải nghiệm vị giác khó quên. Đó là cái ngọt mát lành của núi rừng, cái tinh túy chắt chiu từ đất trời Tây Bắc.
Mùa thu hoạch mận hậu Bắc Hà thường diễn ra từ tháng 5 đến hết tháng 6. Trong khoảng thời gian này, cao nguyên Bắc Hà trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Hình ảnh những người nông dân Mông, Tày, Nùng trong trang phục truyền thống rạng rỡ gùi từng gùi mận chín mọng xuống chợ đã trở nên vô cùng quen thuộc.
Thưởng thức mận hậu Bắc Hà ngon nhất vẫn là ăn tươi trực tiếp. Chọn những quả mận chín tới, còn nguyên lớp phấn, rửa sạch và chấm cùng một chút muối ớt hoặc chẩm chéo – thứ gia vị đặc trưng của người Thái. Vị mặn cay của muối hòa quyện với vị chua ngọt của mận, tạo nên một sự bùng nổ hương vị, khiến ai đã thử một lần đều nhớ mãi.

Ngoài ra, mận hậu còn được chế biến thành nhiều món ngon khác như siro mận, mứt mận, ô mai, hay thậm chí là rượu mận. Mỗi cách chế biến lại mang đến một hương vị riêng, giúp lưu giữ thức quà của mùa hè này được lâu hơn.
Mận hậu Bắc Hà không chỉ đơn thuần là một loại trái cây, đó là tinh hoa của đất trời, là niềm tự hào của người dân “cao nguyên trắng”. Nếu có dịp đặt chân đến Lào Cai vào mùa hè, đừng quên tìm đến Bắc Hà để được đắm mình trong những vườn mận trĩu quả và thưởng thức hương vị đặc sản nức tiếng này.