Vẫn khó tuyển hướng dẫn viên tiếng Nga dù trả lương 1.100 USD/ tháng

Theo Znews, dữ liệu từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho thấy, tính đến giữa tháng 6/2026, Việt Nam đã chào đón khoảng 12,3 triệu lượt khách quốc tế, đạt gần 50% chỉ tiêu của cả năm. Trong bức tranh chung, thị trường Nga nổi lên như một điểm sáng rực rỡ khi đóng góp tới 742.700 lượt khách (tăng trưởng 185,8% so với cùng kỳ). Kết quả này giúp Nga giữ vững ngôi vị thị trường gửi khách lớn thứ 3 của Việt Nam và dẫn đầu khu vực Châu Âu.

Tuy nhiên, sự bùng nổ này nhanh chóng làm lộ rõ bài toán khát nhân lực trầm trọng. Thống kê toàn quốc cho thấy, trong số 45.787 hướng dẫn viên (HDV) du lịch đang hoạt động, lực lượng thông thạo tiếng Nga chỉ có 462 người – chiếm tỷ lệ xấp xỉ 1%.

Bà Nguyễn Hương Thủy, đại diện bộ phận nhân sự Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Anex Việt Nam (đơn vị chuyên khai thác các chuyến bay charter đưa khách Nga và khu vực CIS đến Việt Nam), nhận định con số 462 người là quá khiêm tốn so với nhu cầu thực tế. Đáng quan ngại hơn, không phải tất cả nhân sự đã được cấp thẻ đều đủ năng lực dẫn các đoàn khách quy mô lớn.

Trước áp lực thiếu người, nhiều doanh nghiệp lữ hành liên tục phát đi thông báo tuyển dụng với mức thu nhập hấp dẫn lên tới 1.100 USD/tháng (khoảng 29 triệu đồng), song vẫn không thể tìm ra ứng viên phù hợp. Nhiều đơn vị buộc phải tuyển dụng nhân sự mới nhận thẻ để đào tạo nội bộ, nhưng giải pháp này vẫn như "muối bỏ bể" khi các chuyến bay hạ cánh liên tục mỗi ngày đòi hỏi một quy trình đón tiếp, dẫn tour khép kín.

Tại Khánh Hòa – "thủ phủ" nghỉ dưỡng của du khách Nga – trung bình mỗi ngày địa phương đón khoảng 10 - 12 chuyến bay charter mang theo 2.000 - 2.500 du khách. Nhu cầu thực tế tại đây cần khoảng 150 HDV tiếng Nga, tuy nhiên toàn tỉnh mới cấp thẻ cho 83 người. Theo đánh giá từ Anex Việt Nam, trong 83 người này chỉ có khoảng 30 HDV đủ sức gánh vác các đoàn khách lớn, trong khi riêng doanh nghiệp này đã phục vụ tới 20.000 lượt khách Nga mỗi tháng.

Thực trạng này không mới mà đã kéo dài gần một thập kỷ. Nguyên nhân cốt lõi đến từ hai rào cản chính. Đó là khâu đào tạo khi giới trẻ ưu tiên học tiếng Anh, Trung, Hàn, vì tiếng Nga bị đánh giá là khó, ít trường đào tạo chuyên ngành. Thứ hai, do rào cản cơ chế. Nhiều người giỏi tiếng Nga (du học sinh, kiều bào) thiếu điều kiện cấp thẻ và đội ngũ HDV lâu năm bắt đầu tuổi tác cao, lực lượng kế cận mỏng. 

Đại diện doanh nghiệp cho biết, không ít cá nhân thành thạo tiếng Nga, từng sống hoặc làm việc tại Nga nhiều năm, có am hiểu văn hóa sâu sắc nhưng lại "vướng" các quy định thủ tục nên không thể cấp thẻ hành nghề quốc tế.

Dòng khách Nga không còn co hẹp ở Khánh Hòa mà đang mở rộng mạnh mẽ sang Phú Quốc, Đà Nẵng, Bình Thuận và sắp tới là Quảng Ninh. Việc mở rộng thị phần này càng khiến cuộc khủng hoảng thiếu HDV lan rộng trên diện rộng.

Để tháo gỡ điểm nghẽn trước mắt lẫn dài hạn, các doanh nghiệp lữ hành đã đưa ra chuỗi giải pháp trọng tâm:

• Tận dụng nguồn lực có sẵn: Rà soát đội ngũ kiều bào, du học sinh từng sinh sống tại Nga để mở các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ ngắn hạn.
• Linh hoạt cơ chế cấp thẻ: Kiến nghị cơ quan quản lý tạo điều kiện cho phép đánh giá nghiệp vụ và bồi dưỡng bổ sung đối với những người có năng lực ngoại ngữ tốt.
• Liên kết đào tạo bền vững: Xây dựng mô hình hợp tác chặt chẽ giữa Cơ quan quản lý - Hiệp hội - Trường đại học - Doanh nghiệp nhằm định hình các chương trình đào tạo sát thực tế, bổ sung kiến thức pháp luật và kỹ năng mềm cho sinh viên.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu ngành du lịch không sớm có chiến lược đào tạo bài bản và cơ chế thu hút nhân tài linh hoạt, "cơn khát" hướng dẫn viên tiếng Nga sẽ tiếp tục là cản lực lớn, làm giảm chất lượng dịch vụ và hạn chế sức bứt phá của Việt Nam trước dòng khách đầy tiềm năng này trong 5 - 10 năm tới.