Theo một khảo sát mới đây về lựa chọn du lịch đi kèm shopping dành cho độc giả từ 18 tuổi trở lên và là người đưa ra quyết định chuyến đi hoặc tham gia vào quá trình lựa chọn điểm đến, Theo kết quả khảo sát có tới 54% người được hỏi chọn du lịch tự túc; 35% chọn các tour cao cấp không shopping và 11% còn lại chấp nhận tour shopping vì sở thích mua sắm của bản thân và tiết kiệm chi phí.
Với hơn 20 kinh nghiệm, Ông Trần Huỳnh Nguyên, giảng viên kiêm hướng dẫn viên tại TP HCM cho biết tour shopping là cách gọi khác của hình thức tour du lịch trọn gói được một số điểm mua sắm ở nước ngoài tài trợ.

Tại nhiều quốc gia trên thế giới, các doanh nghiệp địa phương muốn thu hút khách du lịch quốc tế đến cửa hàng thường sẽ dùng ngân sách marketing để tài trợ cho các công ty du lịch giảm giá tour. Ngược lại, các công ty du lịch sẽ đưa du khách tới các điểm mua sắm địa phương vào lịch trình và dẫn khách đến. Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là chiến lược kinh doanh cả 3 bên cùng có lợi: cửa hàng và công ty du lịch đón được khách, có thêm lợi nhuận còn khách được đi du lịch nước ngoài với giá cả hợp lý. Đương nhiên, du khách không bắt buộc phải mua hàng khi đến các điểm mua sắm này.
Phó Tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt Phạm Anh Vũ cho biết rằng việc mua sắm trong các tour du lịch là "không thể thiếu" và "chiếm đa số nhu cầu của mỗi du khách" để kỷ niệm chuyến đi. Theo khảo sát của công ty ông Vũ với chính khách hàng, nhiều du khách đã coi việc mua sắm trong chuyến du lịch là "niềm vui".
Do đó, để đáp ứng nhu cầu mua sắm của khách du lịch, các công ty lữ hành đã tạo ra sản phẩm du lịch kết hợp các tour mua sắm vào mùa giảm giá ở điểm đến nổi tiếng như Singapore, Nhật Bản, Hong Kong. Nhiều du khách khi mua tour Thái Lan cũng đã tìm hiểu trước chợ bán sỉ Pratunam để ghé mua quà về.
Đại diện Du lịch Việt cho biết hiện không có tour chỉ mua sắm, ngoại trừ thiết kế riêng theo yêu cầu của khách du lịch. Thay vào đó, các tour quốc tế sẽ đan xen điểm tham quan - mua sắm theo lịch trình phù hợp. Các tour này giúp khách Việt có cơ hội du lịch quốc tế giá rẻ lại vừa đáp ứng nhu cầu mua sắm các sản phẩm địa phương, trải nghiệm văn hóa và đời sống của người dân bản địa.
Theo Giám đốc Công ty CENTours Tăng Tất Hiếu đánh giá, đối tượng khách hàng của những tour mua sắm này hầu hết là những người ít đi hoặc lần đầu đi nước ngoài và những người thích đi nhiều nơi để trải nghiệm bằng một chi phí hợp lý. ", ông Hiếu cho biết: "Ưu điểm của tour này là giá cả phải chăng, đi được nhiều điểm tham quan ở nước ngoài nhưng chủ yếu là các điểm tham quan miễn phí.

Bên cạnh những ưu điểm về tour du lịch giá rẻ, các chuyên gia cũng chỉ ra nhược điểm của tour này để du khách cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn. Theo ông Huỳnh Nguyên, các công ty du lịch tổ chức tour thường bị du khách phàn nàn khi bản thân không có nhu cầu mua sắm nhưng lại phải đợi những người khác trong đoàn mua rất mất thời gian. Chương trình tour sẽ đi qua các điểm mua sắm và thường tiềm ẩn rủi ro về xung đột giữa khách thích mua sắm - không thích mua khiến chuyến đi vốn để thư giãn, giải trí thành chuyến đi căng thẳng, mệt mỏi vì phải chờ đợi.
Ông Anh Vũ cho biết nếu lạm dụng quá nhiều điểm mua sắm thì thời đi tham quan, du lịch, của du khách sẽ ít đi làm cho khách có cảm giác bị "lừa gạt" hoặc "bị ép mua sắm". Ông Vũ cho biết thêm: "Có công ty đã đưa quá nhiều điểm shopping vào lịch trình du lịch khiến cho khách hàng chán ngán, thậm chí phải bỏ tour giữa chừng",.
Ngoài ra, nhiều điểm mua sắm còn có giá cao hơn thị trường khoảng 30-50% do phải chi trả phí hoa hồng. Là tour giá rẻ nên du khách thường phải bay hãng hàng không giá rẻ và khung giờ bay thường xấu như sáng sớm hoặc chiều muộn. Lịch trình ghé nhiều điểm, thời gian di chuyển tới mỗi điểm lại ngắn, khách thường phải đi từ sáng đến tối muộn. Do đó, khách đi tour thường không có thời gian nghỉ ngơi, tối về chỉ kịp tắm xong đi ngủ, không có thời gian ra ngoài tận hưởng cuộc sống của dân bản địa nhiều. Thậm chí, có những tour để giảm giá bán đã để khách có 1-2 ngày tự do trong tour. Những ngày này khách phải tự bỏ tiền túi ra ăn uống, đi lại tự túc.
Dù vậy, đại diện của các công ty lữ hành đều cho biết chương trình mua sắm được ghi rõ trong lịch trình gửi khách trước khi họ có ý định mua tour. Nhiều đơn vị còn ghi chú mức tài trợ cần hoàn trả nếu du khách không ghé thăm các điểm mua sắm theo đúng chương trình dự kiến.
Các đơn vị cung cấp dịch vụ du lịch trọn gói tour nước ngoài luôn cố gắng sắp xếp để bố trí hợp lý số lượng điểm mua sắm và điểm tham quan nhằm tạo cảm giác thoải mái cho du khách. Tuy nhiên, giá tour hiện tại ở một số thị trường quen thuộc có xu hướng đứng yên như Trung Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Đài Loan và Hàn Quốc trong khi vật giá ngày càng tăng cao.
"Như vậy số lượng các điểm mua sắm tài trợ cũng phải tăng lên để giữ giá bán", ông Nguyên chia sẻ.
Một số tour du lịch nước ngoài kèm mua sắm được nhiều du khách yêu thích như tour Thái Lan với giá 5-7 triệu đồng cho 5 ngày 4 đêm và tour Trung Quốc giá 9-16 triệu đồng cho tour từ 4-6 ngày.

Ông Tăng Tất Hiếu của CENTours khuyến khích những khách Việt đã đi du lịch thường xuyên và có kinh nghiệm đi nước ngoài, có vốn ngoại ngữ tốt, đi theo nhóm ít người (dưới 10 người) nên đi tự túc để có trải nghiệm tốt nhất. Nếu khách đi du lịch nhiều nhưng đi theo đoàn đông thì nên mua tour để có đơn vị đứng ra lo mọi khâu tổ chức, có hướng dẫn viên hỗ trợ check in tại sân bay, thủ tục xuất nhập cảnh, đặt phòng khách sạn, ăn uống và di chuyển an toàn.
Với những khách ngân sách hạn chế, ít đi du lịch và thích khám phá, trải nghiệm mới mẻ, tour có shopping cũng là một lựa chọn hợp lý.
Ngoài ra, du khách có thể tham khảo các tour không mua sắm với chi phí cao hơn. Ông Hiếu cho biết hiện nay các tour đi Nhật Bản, Hàn Quốc và Hong Kong đang bán chạy, với mức giá dao động từ 15 triệu đến 30 triệu đồng và chỉ làm tour shopping khi khách có yêu cầu. Thay vào đó, ông hướng tới các tour du lịch trải nghiệm kết hợp với 1-2 điểm mua sắm để khách có thể shopping các đặc sản địa phương làm quà kỷ niệm. Thường thì các tour này sẽ kén khách hơn do giá thành cao hơn, nhưng đổi lại sẽ cảm thấy thoải mái vì được đi du lịch trải nghiệm tốt hơn.
Chị Lan, du khách sống tại Hà Nội có thâm niên đi các loại tour kể trên và đi du lịch tự túc nhận xét: "Đi tour có shopping thường chấp nhận hành xác. Đi tour no-shopping được lợi về trải nghiệm nhưng đau ví".