Việt Nam sẽ đưa vào vận hành 7 sân bay mới trước năm 2030

Theo Báo Thanh niên, Bộ Xây dựng vừa hoàn thành báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ liên quan đến việc rà soát tổng thể nội dung, cũng như tiến độ lập và điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, mạng lưới giao thông hàng không nước ta hiện đang khai thác 22 cảng hàng không hiện hữu. Song song đó, có 5 phi trường hoàn toàn mới đang trong quá trình đổ vốn đầu tư xây dựng cấu trúc hạ tầng bao gồm: Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết và Thổ Chu.

Xét về mô hình quản lý vận hành, ở khối doanh nghiệp Nhà nước, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) hiện đang chịu trách nhiệm quản lý và khai thác 20/22 sân bay hiện hữu.

Trong khi Khối doanh nghiệp tư nhân, Tập đoàn Sun Group đang trực tiếp vận hành thương mại 2 cảng hàng không là Vân Đồn và Phú Quốc.

Dựa trên Quyết định số 648 ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng hàng không quốc gia, mục tiêu đến năm 2030 toàn quốc sẽ định hình mạng lưới gồm 30 sân bay (bao gồm 14 cảng hàng không quốc tế và 16 cảng hàng không quốc nội). Tầm nhìn xa đến năm 2050, hệ thống này sẽ được nâng cấp lên quy mô 33 sân bay, bổ sung thêm 3 thương cảng nội địa để đạt tổng số 19 sân bay quốc nội và giữ nguyên 14 sân bay quốc tế.

Tính đến thời điểm hiện tại, Bộ Xây dựng đã hoàn tất công tác lập và thông qua quy hoạch cho 14/22 cảng hàng không giai đoạn 2021 - 2030 có định hướng mở rộng quy mô nhằm phục vụ chiến lược phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Quy trình quy hoạch đối với 8 sân bay còn lại hiện đang được ráo riết triển khai.

Điểm nhấn chiến lược trong tờ trình của Bộ Xây dựng là việc xác định mục tiêu đưa vào khai thác thương mại 7 cảng hàng không mới từ nay đến năm 2030 bao gồm: Long Thành, Gia Bình, Quảng Trị, Phan Thiết, Sa Pa, Thổ Chu và Thành Sơn. Việc bấm nút vận hành các dự án này, kết hợp cùng chiến lược nâng cấp chiều sâu các phi trường hiện hữu sẽ đẩy tổng công suất thiết kế toàn mạng lưới đạt ngưỡng 210 - 220 triệu hành khách/năm.

Để hiện thực hóa bản đồ quy hoạch này, Bộ Xây dựng ước tính tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống cảng hàng không giai đoạn 2021 - 2030 rơi vào khoảng 485.000 tỷ đồng. Trong cơ cấu nguồn vốn, ngân sách Nhà nước sẽ chịu trách nhiệm dòng tiền khoảng 55%, phần còn lại được huy động mạnh mẽ từ khu vực tư nhân. Bản đồ dòng vốn đang ghi nhận bước chuyển dịch tích cực khi giảm dần sự phụ thuộc vào bầu sữa ngân sách, đẩy mạnh tỷ lệ xã hội hóa thông qua các mô hình hợp tác công tư (PPP).

Các kịch bản dự báo định lượng từ cơ quan chuyên môn cho thấy, với tốc độ tăng trưởng hai con số, nhu cầu vận tải hành khách bằng đường hàng không của Việt Nam đến năm 2030 sẽ chạm mốc hơn 191 triệu lượt khách/năm (giai đoạn 2026 - 2030 duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 9,7%/năm). Riêng đối với thị trường logistics hàng không, sản lượng vận tải hàng hóa dự kiến đạt khoảng 3,75 triệu tấn/năm, ghi nhận mức tăng trưởng bình quân ấn tượng 19,3%/năm trong cùng giai đoạn.

Căn cứ vào dự báo nhu cầu thực tế và các cơ sở pháp lý vững chắc, Bộ Xây dựng cho biết tiến trình điều chỉnh tổng thể quy hoạch lần này sẽ rà soát nghiêm túc danh mục các sân bay tiềm năng theo Quyết định 648. Cơ quan quản lý sẵn sàng xem xét bổ sung các vị trí địa lý mới khi hội đủ điều kiện khả thi, đồng thời kiên quyết kiến nghị đưa ra khỏi quy hoạch đối với những dự án sân bay không còn nhu cầu thực tiễn.

Đối với những đề xuất sân bay chưa đủ luận cứ khoa học để xác định tính khả thi, hoặc chưa đạt được sự đồng thuận cao về mặt vị trí bãi đáp, nhu cầu thị trường và điều kiện an toàn khai thác, Bộ Xây dựng định hướng sẽ đưa các dự án này vào danh mục "Cảng hàng không tiềm năng" để tiếp tục theo dõi, cập nhật và thẩm định lại khi có đủ điều kiện chín muồi.