Theo Znews, ngày 21/4, bà Nguyễn Thị Phấn, Giám đốc HTX Du lịch Hòn Yến, cho biết đơn vị đang đóng vai trò mắt xích quan trọng kết nối chính quyền và người dân trong dự án bảo tồn rạn san hô gắn với du lịch cộng đồng tại danh thắng quốc gia này. Hiện nay, Hòn Yến sở hữu khoảng 12,7 ha rạn san hô với 17 loài khác nhau.
Dù đã có 4 năm nỗ lực kiểm soát các "điểm nóng" gây hại nhờ sự hỗ trợ từ Quỹ Môi trường Toàn cầu và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), song hệ sinh thái tại đây vẫn đang đứng trước nguy cơ suy thoái do tác động kép từ biến đổi khí hậu và hoạt động của con người. Xác định san hô và văn hóa làng chài là "linh hồn" của điểm đến, các thành viên HTX đang trực tiếp tham gia bảo vệ, vệ sinh khu vực rạn san hô, đặc biệt là vào thời điểm thủy triều rút.

Trao đổi với báo chí, bà Phấn nhấn mạnh: "Để cân bằng giữa khai thác du lịch và bảo tồn, chúng tôi ưu tiên chất lượng trải nghiệm thay vì số lượng". Hiện tại, HTX đã xây dựng nhiều sản phẩm đặc thù như: Một ngày làm ngư dân, trekking đồi Cổng Thiên, đạp xe và ngồi thuyền thúng tham quan. Đặc biệt, mỗi chuyến đi của du khách sẽ đóng góp trực tiếp vào Quỹ bảo tồn rạn san hô địa phương.
Bên cạnh việc đa dạng hóa tour tuyến, HTX còn vận động người dân tham gia làm du lịch cộng đồng bài bản và đăng ký các sản phẩm làng nghề truyền thống (nước mắm, tổ yến, đan lưới) đạt chuẩn OCOP. Việc này không chỉ tạo sinh kế bền vững mà còn nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của cư dân bản địa.
Bên cạnh những kết quả đạt được, danh thắng Hòn Yến vẫn đối mặt với tình trạng dịch vụ tự phát hoạt động song song với HTX, dễ dẫn đến tranh giành khách hoặc ép giá. Bà Phấn kiến nghị chính quyền địa phương cần sớm vào cuộc để thống nhất chuỗi dịch vụ, đồng thời quy hoạch lại khu vực lồng bè nuôi trồng thủy sản để đảm bảo mỹ quan cho danh thắng.
Việc xây dựng khu đón khách tập trung cũng được xem là giải pháp cần thiết để kiểm soát an ninh và nâng cao chất lượng phục vụ.
Về thị trường khách, do phong cách làm du lịch của người dân vẫn còn mộc mạc nên Hòn Yến chủ yếu thu hút khách nội địa, lượng khách quốc tế còn khá khiêm tốn. Trong thời gian tới, HTX dự kiến tổ chức các khóa tiếng Anh giao tiếp cơ bản cho thành viên để tăng cường khả năng kết nối và phục vụ dòng khách ngoại bang.