Đỉnh Everest: Băng tan chảy vì hàng nghìn lít nước tiểu xả thẳng mỗi ngày

Theo VnExpress, tại độ cao khắc nghiệt trên 5.000 m, việc bổ sung liên tục một lượng lớn nước uống là nguyên tắc sống còn giúp các vận động viên và đội ngũ dẫn đường (Sherpa) chống chọi tình trạng mất nước. 

Tuy nhiên, theo công trình nghiên cứu vừa đăng tải trên tạp chí khoa học Regional Environmental Change, phần lớn lượng nước tiểu phát sinh sau đó lại được xả thẳng xuống các dải băng vĩnh cửu bao quanh Trại Căn cứ (Everest Base Camp). Các chuyên gia ước tính nhiệt lượng tỏa ra từ 6.000 lít nước tiểu mỗi ngày đủ sức làm tan rã khoảng 154 tấn băng chỉ trong 50 ngày cao điểm của mùa leo núi.

Căn nguyên của thực trạng này bắt nguồn từ sự quá tải về mật độ con người. Cứ mỗi độ xuân về, hàng nghìn nhà thám hiểm, hướng dẫn viên và nhân sự hậu cần lại đổ về đây, dựng lên khoảng 1.600 lều bạt. Trại Căn cứ nhanh chóng biến thành một đô thị tạm bợ sầm uất với đầy đủ tiện nghi xa xỉ: trạm phát sóng Internet tốc độ cao, quầy bar cà phê, phòng tắm nước nóng, màn hình tivi cỡ lớn và cả hệ thống sưởi sàn ngầm.

Dữ liệu ảnh vệ tinh Landsat giai đoạn 1991–2023 chỉ ra rằng khu vực quanh Trại Căn cứ đang ấm lên với tốc độ đáng báo động, trung bình tăng 0,28 độ C mỗi năm — nhanh gần gấp đôi mức tăng nhiệt chung của toàn bộ sông băng Khumbu.

Đáng chú ý, tác động thực tế của con người đối với môi trường nơi đây còn lớn hơn nhiều so với các số liệu mô phỏng. Báo cáo nghiên cứu hiện vẫn chưa tính gộp bức xạ nhiệt từ các chuyến bay trực thăng cứu hộ - tiếp tế dày đặc, thân nhiệt khổng lồ tỏa ra từ dòng người lưu trú hay nhiệt lượng từ những đàn bò yak thồ hàng liên tục ra vào căn cứ.

Dù khẳng định biến đổi khí hậu toàn cầu vẫn là nguyên nhân cốt lõi gây suy thoái băng hà, giới khoa học cảnh báo việc dồn ứ hàng nghìn người cùng khối lượng chất thải bài tiết mỗi ngày vào một vùng địa hình vốn đã cực kỳ nhạy cảm là mô hình khai thác "hoàn toàn không bền vững".

Để cứu vãn hệ sinh thái bản địa, nhóm nghiên cứu khuyến nghị chính quyền cần sớm tính đến phương án di dời Trại Căn cứ (nằm ở độ cao 5.364 m) ra khỏi bề mặt sông băng, chuyển tới một vị trí nền đất ổn định hơn trong tương lai gần.