Chi tiền triệu để trải nghiệm bão lũ: Trào lưu du lịch thảm họa mô phỏng gây tranh cãi tại Trung Quốc

Theo Znews, tại thành phố Hàng Châu (phía Đông Trung Quốc), trung tâm Lvxing Base — mô hình mô phỏng thiên tai tự nhiên nhập vai đầu tiên tại quốc gia này — đã thu hút hơn 160.000 lượt khách kể từ khi đi vào hoạt động vào cuối năm 2024.

Để tham gia một đợt trải nghiệm bão tố, mưa xối xả và lũ quét, mỗi du khách trưởng thành phải chi trả mức phí 899 nhân dân tệ (khoảng 3,5 triệu đồng). Cơ sở này cũng cung cấp các gói dịch vụ gia đình có giá gần 5.000 nhân dân tệ (xấp xỉ 19,4 triệu đồng), tích hợp thêm chương trình huấn luyện kỹ năng thoát hiểm dưới nước và sinh tồn dã ngoại dành cho cả trẻ em từ 6 đến 14 tuổi.

Hệ thống kỹ thuật tại đây có khả năng tạo ra các luồng gió đạt vận tốc cực đại lên tới 165 km/h. Nhằm đảm bảo an toàn, người tham gia được cấp phát trang phục giữ nhiệt, mũ bảo hộ, đồng thời có hướng dẫn viên chỉ dẫn thao tác ứng phó khẩn cấp cùng đội ngũ cứu hộ thường trực hỗ trợ khi xảy ra tình huống quá tải tâm lý.

Nhiều người tham gia thừa nhận độ chân thực của môi trường giả lập tạo ra áp lực tâm lý rất lớn. Xiaofei, một du khách lớn lên ở vùng duyên hải, chia sẻ với tờ Vista Hydrogen Business về phân cảnh ngập lụt tại tầng hầm đỗ xe: "Cảm giác ngột ngạt khi mực nước dâng cao đến tận cổ khiến tôi quên mất bản thân chỉ đang tham gia một trò chơi mô phỏng." Trong bài tập vượt lũ quét, dòng chảy mạnh thậm chí còn đẩy cô va vào cột bê tông gây bầm tím, buộc các thành viên trong nhóm phải nhanh chóng phối hợp ứng cứu lẫn nhau.

Hiện tượng này là một nhánh phát triển mới của loại hình "du lịch thảm họa" (dark tourism) — vốn gắn liền với các địa danh lịch sử mang dấu ấn mất mát, đau thương.

Lý giải sức hút của dịch vụ, Giáo sư Zhang Yong (chuyên ngành Công tác xã hội, Đại học Khoa học và Công nghệ Vũ Hán) nhận định: Việc tự mình kiểm chứng giới hạn chịu đựng trong một môi trường nguy hiểm nhưng nằm trong tầm kiểm soát an toàn mang lại sức hấp dẫn đặc biệt đối với thế hệ trẻ — nhóm đối tượng đang chịu nhiều áp lực cạnh tranh và những biến số khó lường của cuộc sống hiện đại.

Một bộ phận công chúng ủng hộ xem đây là phương thức trực quan, thiết thực để trang bị kỹ năng ứng phó sự cố khẩn cấp, thay vì chỉ tiếp cận lý thuyết suông trên sách vở.

Dù nhận được sự quan tâm lớn, mô hình mô phỏng thiên tai thương mại cũng đối diện không ít ý kiến trái chiều. Nhiều người bày tỏ lo ngại việc biến thiên tai thành một sản phẩm giải trí có thu phí vô hình trung có thể xem nhẹ sự mất mát, đau thương của những nạn nhân từng chịu cảnh mất nhà cửa, người thân trong các trận bão lũ ngoài đời thực.

Tại châu Á, các không gian trải nghiệm thời tiết cực đoan tương tự cũng đã xuất hiện tại Nhật Bản. Tuy nhiên, giới chuyên môn chỉ ra sự khác biệt cơ bản giữa các trung tâm dịch vụ thương mại và các địa điểm du lịch gắn với biến cố lịch sử có thật — chẳng hạn như Khu tưởng niệm Động đất Vấn Xuyên 2008 (Tứ Xuyên) hay Nhà tưởng niệm Thảm sát Nam Kinh.

Theo công trình nghiên cứu của hai tác giả Bai Kai và Chen Rufeng trên Journal of Travel Research, tính chân thực tại các di tích lịch sử có thật mang giá trị giáo dục sâu sắc về sự hữu hạn của đời người và ký ức cộng đồng. Trong khi đó, các trung tâm mô phỏng chỉ thuần túy đáp ứng nhu cầu giải tỏa tâm lý và trang bị phản xạ sinh tồn trong một "cuộc khủng hoảng nhân tạo" có giới hạn an toàn.